Η Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων, η μόνη αφιερωμένη σε ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα – τους υγροτόπους, γιορτάζεται κάθε 2 Φεβρουαρίου από το 1997 από τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης Ραμσάρ για τους υγροτόπους και άλλους φορείς. Σηματοδοτεί την επέτειο της Σύμβασης που υιοθετήθηκε το 1971 ως διεθνής συνθήκη. Η πρώτη από τις σύγχρονες παγκόσμιες πολυμερείς περιβαλλοντικές συμφωνίες. Η Ελλάδα υπέγραψε τη Σύμβαση Ραμσάρ το 1974 και ενέταξε στον Κατάλογο Υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας 10 υγροτόπους στην Ελλάδα.
Ένας από αυτούς είναι και η Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου – Αιτωλικού. Οι εκδηλώσεις που πραγματοποιούνται παγκοσμίως κάθε χρόνο για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Υγροτόπων έχουν ως σκοπό την ευαισθητοποίηση του κόσμου για την κρίσιμη σημασία των υγροτόπων για τους ανθρώπους και τον πλανήτη
Στα πλαίσια του φετινού εορτασμού στο Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού, κάτω ρου και εκβολών ποταμών Αχελώου και Ευήνου και νήσων Εχινάδων, στέλεχος του Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων πραγματοποίησε 2 ενημερωτικές παρουσιάσεις στους σπουδαστές των ειδικοτήτων: Τεχνικός Δασικής Προστασίας, Στέλεχος Διοίκησης και Οικονομίας στον τομέα του Τουρισμού και Φύλακας Μουσείων και Αρχαιολογικών Χώρων του Δ.ΙΕΚ Αγρινίου, την Πέμπτη 27 και στους σπουδαστές των ειδικοτήτων: Τεχνικός Δασικής Προστασίας και Τεχνικός Τουριστικών Μονάδων & Επιχειρήσεων Φιλοξενίας του ΔΙΕΚ Μεσολογγίου, την Παρασκευή 28 Ιανουαρίου 2022.
Τα θέματα των παρουσιάσεων ήταν 1)το υδροχαρές Δάσος Φραξιάς στο Λεσίνι – «Ανακηρυγμένο Μνημείο της Φύσης» και 2)ο Οικοτουρισμός σε προστατευόμενες περιοχές – δράσεις που έχει πραγματοποιήσει ο Φορέας στα πλαίσια προώθησης των ήπιων μορφών τουρισμού στο Εθνικό Πάρκο. Στο τέλος των παρουσιάσεων μοιράστηκε στους σπουδαστές έντυπο υλικό από τις δράσεις του Φορέα.
Την Τρίτη 01/02/2022 πραγματοποιήθηκε επίσης, από τους φύλακες του Φορέα Διαχείρισης, απελευθέρωση ενός φοινικόπτερου στη λιμνοθάλασσα Αιτωλικού, στο ανάχωμα του Ντολμά. Το παρυδάτιο πτηνό, γνωστό κυρίως με την ονομασία φλαμίνγκο, είχε βρεθεί στην περιοχή της Καρδίτσας με κάταγμα στο αριστερό φτερό και αφού περιθάλφθηκε από τον Σύλλογο Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ, εστάλει προς απελευθέρωση στο Εθνικό Πάρκο, στους υγροτόπους του οποίου διαχειμάζουν κάθε χρόνο μεγάλοι πληθυσμοί από φλαμίνγκο.
Ο Φ.Δ./Λ.Μ.- Α.Ο. προσπαθεί διαρκώς όχι μόνο μέσω των Δράσεων Ευαισθητοποίησης αλλά και του συνολικού του Έργου για την προστασία των υγροτόπων στις περιοχές ευθύνης του να τηρήσει και να μεταδώσει το φετινό μήνυμα της Γενικής Γραμματέας της Σύμβασης για τους Υγροτόπους κα Martha Rojas Urrego:
«Η συνετή και βιώσιμη χρήση των υγροτόπων δεν είναι μόνο δυνατή – είναι κρίσιμη για το μέλλον της ανθρωπότητας και του πλανήτη. Η συνεχιζόμενη βλάβη αυτών των οικοσυστημάτων που συντηρούν τη ζωή θα έχει τρομερές συνέπειες αν δεν δράσουμε τώρα. Από πολλές απόψεις, οι υγρότοποι είναι η σανίδα σωτηρίας μας για το μέλλον. Και πρέπει να κάνουμε τις απαραίτητες επενδύσεις σε χρόνο, κεφάλαιο – και καρδιά – για να τους σώσουμε».
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.