Αν προσέξουμε, μπορεί να παρατηρήσουμε ότι τα αριθμητικά πληκτρολόγια στα τηλέφωνα και τους υπολογιστές έχουν διαφορετικές θέσεις για τους αριθμούς «123» και «789». Συγκεκριμένα, τα πληκτρολόγια των υπολογιστών και των τηλεφώνων έχουν τις σειρές πλήκτρων «123» και «789» διατεταγμένες με αντίστροφη σειρά.

Όταν χρησιμοποιούμε ηλεκτρονικές συσκευές, παρατηρούμε μια παράξενη διαφορά μεταξύ των δύο τύπων αριθμητικών πληκτρολογίων. Σε ένα τηλέφωνο, η σειρά πλήκτρων «123» βρίσκεται στην κορυφή. Αντίθετα, σε ένα πληκτρολόγιο υπολογιστή έχει τοποθετηθεί η σειρά πλήκτρων «789» σε αυτήν τη θέση. Αυτή η αντιστροφή δεν είναι τυχαία.

Η διάταξη του σημερινού πληκτρολογίου του υπολογιστή (PC) είναι άμεσος απόγονος των μηχανικών αριθμομηχανών που χρησιμοποιούνταν στη λογιστική τον περασμένο αιώνα. Το 1914, εφευρέθηκε ένα σύστημα διάταξης με τους μικρούς αριθμούς 0, 1, 2, 3 στο κάτω μέρος. Η λογική αυτού του σχεδιασμού είναι πολύ πρακτική. Στον κλάδο της λογιστικής, οι μικροί αριθμοί χρησιμοποιούνται συχνότερα. Η τοποθέτησή τους στην κάτω σειρά επιτρέπει στους υπαλλήλους εισαγωγής δεδομένων να κινούν τα δάχτυλά τους πιο γρήγορα. Μπορούν να πληκτρολογούν άνετα χωρίς να χρειάζεται να σηκώνουν τους καρπούς τους από το γραφείο. Όταν εμφανίστηκαν οι ηλεκτρονικές αριθμομηχανές και οι προσωπικοί υπολογιστές, οι κατασκευαστές αποφάσισαν να διατηρήσουν αυτή τη συνήθεια για να αποφύγουν τη διαταραχή της συνήθειας στην εργασία των χρηστών.

Σε αντίθεση με τους υπολογιστές, τα πληκτρολόγια των τηλεφώνων ανήκουν στην ιστορία των τηλεπικοινωνιών. Πριν από τη δεκαετία του 1960, οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά τηλέφωνα με περιστροφική κλήση. Καθώς η τεχνολογία προόδευε, εισήχθησαν τηλέφωνα με κουμπιά για να αντικαταστήσουν το παλιό σύστημα. Εκείνη την εποχή, τα Bell Labs αντιμετώπισαν την πρόκληση να βρουν τη βέλτιστη διάταξη κουμπιών. Διεξήγαγαν μια σειρά από δοκιμές σε πραγματικό κόσμο με διάφορα μοντέλα. Στόχος ήταν να βρεθεί μια διάταξη που θα ελαχιστοποιούσε τα τυχαία πατήματα πλήκτρων και θα επέτρεπε την ταχύτερη δυνατή ταχύτητα αναζήτησης πλήκτρων.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο σχεδιασμός «9 τετραγώνων» με την αριθμητική συστάδα «123» στην κορυφή ήταν ο πιο αποτελεσματικός. Ταίριαζε απόλυτα με την ανθρώπινη συνήθεια της ανάγνωσης και της γραφής από πάνω προς τα κάτω, από αριστερά προς τα δεξιά. «Αυτή η διάταξη βοηθά τους χρήστες να εντοπίζουν τους αριθμούς με πιο φυσικό τρόπο», εξήγησαν τότε οι ερευνητές των Bell Labs.

Εκτός από τα πληκτρολόγια, η σύγχρονη ζωή διατηρεί επίσης πολλά παρόμοια στοιχεία σχεδιασμού που έχουν τις ρίζες τους στην παράδοση. Ένα παράδειγμα είναι ο όρος «CC» (Carbon Copy) στα email του γραφείου, ο οποίος προέρχεται από την παλιά τεχνολογία χαρτιού με καρμπόν. Πριν από τα φωτοτυπικά μηχανήματα, οι άνθρωποι τοποθετούσαν ένα φύλλο χαρτιού με επικάλυψη καρμπόν ανάμεσα σε δύο φύλλα λευκού χαρτιού για να δημιουργήσουν ένα αντίγραφο όταν έγραφαν.

Ομοίως, ο όρος «patch» (επιδιόρθωση) στο λογισμικό κάποτε αφορούσε μια φυσική ενέργεια. Οι πρώτοι προγραμματιστές χρησιμοποιούσαν διάτρητες κάρτες ή ταινία για την αποθήκευση δεδομένων. Όταν ανακάλυπταν κάποιο σφάλμα, έπρεπε να χρησιμοποιήσουν φυσική ταινία για να καλύψουν την λανθασμένη τρύπα ή να κόψουν το λανθασμένο τμήμα και να επικολλήσουν μια νέα.

Παρά τις ριζικές αλλαγές στην τεχνολογία, οι κατασκευαστές εξακολουθούν να διατηρούν παλιές συνήθειες. Η διατήρηση της αντίθετης διάταξης πληκτρολογίου βοηθά τους ανθρώπους να αποφεύγουν την ανάγκη αλλαγής αντανακλαστικών που έχουν διαμορφωθεί με το πέρασμα των γενεών. Η διαφορά μεταξύ των δύο κύριων αριθμητικών πληκτρολογίων αποτελεί απόδειξη ότι η σύγχρονη τεχνολογία βασίζεται πάντα σε ιστορικές συνήθειες.

Βασίλης Μαθιουδάκης

billmathioudakis@hotmail.com

Όσοι δουλεύουν αρκετές ώρες μπροστά στον υπολογιστή αναρωτιούνται συχνά αν τα μηχανικά (mechanical) πληκτρολόγια αξίζουν πραγματικά την επιπλέον δαπάνη σε σχέση με τα απλά πληκτρολόγια μεμβράνης (membrane). Η σύντομη απάντηση είναι ναι και έχει να κάνει κυρίως με το πόσο τα πληκτρολόγια κουράζουν τα δάχτυλα και τον καρπό μετά από ώρες πληκτρολόγησης.

Πώς λειτουργεί ο κάθε τύπος

Τα mechanical πληκτρολόγια καταγράφουν την εντολή πριν το πλήκτρο φτάσει στο κάτω του σημείο. Αυτό σημαίνει ότι ο χρήστης δεν χρειάζεται να πιέζει με πλήρη δύναμη σε κάθε πάτημα, κάτι που σε εκατοντάδες πατήματα την ημέρα αφαιρεί αισθητά κόπωση από τα δάχτυλα. Αντίθετα, τα membrane πληκτρολόγια στηρίζονται σε ένα ενιαίο λαστιχένιο φύλλο κάτω από όλα τα πλήκτρα. Κάθε εντολή καταγράφεται μόνο όταν πιέσουμε το πλήκτρο μέχρι κάτω, με ίση δύναμη κάθε φορά.

Η διαφορά στην εργονομία

Στα mechanical πληκτρολόγια, ο χρήστης μπορεί να ρυθμίσει και να αλλάξει τον τύπο των διακοπτών (switches), κάτω από τα πλήκτρα, ανάλογα με τις ανάγκες του. Τα linear switches είναι πιο αθόρυβα, ενώ τα tactile καταγράφουν την εντολή με μια αισθητή αντίσταση, εκπαιδεύοντας ουσιαστικά το δάχτυλο να μην πιέζει μέχρι τέρμα. Το mechanical πληκτρολόγιο με δυνατότητα αλλαγής switches μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες κάθε χρήστη, μειώνοντας τον κίνδυνο κόπωσης ή τενοντίτιδας από παρατεταμένη χρήση. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο σε κάποια μοντέλα υπάρχει η δυνατότητα αλλαγής των διακοπτών, χωρίς να αγοράσουμε νέο πληκτρολόγιο. Αυτά λέγονται «hot – swappable» και  είναι κάτι που αξίζει να το ελέγξουμε πριν από την αγορά.

Το πρόβλημα με τα πληκτρολόγια μεμβράνης, το «Bottoming Out»

Η συνεχής ανάγκη για πλήρες πάτημα στα membrane πληκτρολόγια έχει συγκεκριμένο όνομα, «Bottoming Out». Κάθε τέτοιο πάτημα προκαλεί μια μικρή δόνηση που μεταφέρεται από τα δάχτυλα στον καρπό, χιλιάδες φορές την ημέρα. Η συσσωρευμένη ένταση μπορεί να οδηγήσει σε εξάντληση των χεριών και να επιδεινώσει προβλήματα όπως τενοντίτιδα. Τα membrane πληκτρολόγια δεν προσφέρουν τη δυνατότητα ρύθμισης της αντίστασης ή του σημείου καταγραφής των πλήκτρων, κάτι που αποτελεί βασικό τους μειονέκτημα για εντατική χρήση.

Ποιο να επιλέξουμε τελικά

Τα membrane πληκτρολόγια έχουν σαφώς χαμηλότερο κόστος, αλλά για όσους πληκτρολογούν πολύ, ακόμα και ένα οικονομικό mechanical μοντέλο αποτελεί καλύτερη επιλογή μακροπρόθεσμα. Η διαφορά δεν είναι μόνο στην άνεση, είναι και στην πρόληψη τραυματισμών που προκύπτουν από επαναλαμβανόμενες κινήσεις.

Συμπέρασμα

Όποιος δουλεύει καθημερινά με πληκτρολόγιο, είτε σε γραφείο είτε από σπίτι, έχει κάθε λόγο να επενδύσει σε ένα mechanical μοντέλο. Δεν χρειάζεται να είναι ακριβό. Υπάρχουν αξιοπρεπείς επιλογές κάτω από τα 60 – 70 ευρώ που κάνουν μεγάλη διαφορά στην καθημερινή εμπειρία. Αν έχουμε παρατηρήσει ότι κουράζονται τα δάχτυλα ή ο καρπός μας μετά από πολύωρη χρήση, η αλλαγή πληκτρολογίου είναι ένα από τα πιο αποδοτικά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε!

Βασίλης Μαθιουδάκης

billmathioudakis@hotmail.com

Η αγορά των smartphones συνεχίζει να εξελίσσεται με εντυπωσιακή ταχύτητα. Οι συσκευές των κινητών γίνονται ισχυρές, οι κάμερες βελτιώνονται, οι μπαταρίες διαρκούν περισσότερο και οι δυνατότητες τεχνητής νοημοσύνης ενσωματώνονται όλο και πιο βαθιά στην καθημερινότητα. Παρόλα αυτά ένα παράδοξο κυριαρχεί στη διεθνή αγορά κινητής τηλεφωνίας. Οι καταναλωτές αργούν να αλλάξουν συσκευή, δεν αξιοποιούν υπηρεσίες προστασίας και αποφεύγουν συχνά ακόμη και την πώληση των παλιών τους κινητών.

Περισσότερο από 3,5 χρόνια κρατούν την ίδια συσκευή

Σχετική έρευνα έδειξε ότι η πλειοψηφία των καταναλωτών κρατούν πλέον τα κινητά τους για περισσότερο από 3,5 χρόνια. Όχι επειδή οι νέες συσκευές δεν είναι ελκυστικές, αλλά επειδή η διαδικασία αγοράς και η ρύθμιση της νέας συσκευής μοιάζει πιο περίπλοκη από ποτέ. Η αβεβαιότητα γύρω από την πραγματική αξία μιας συσκευής, τις καλύψεις προστασίας, το κόστος αναβάθμισης ή ακόμη και τη διαχείριση προσωπικών δεδομένων λειτουργεί αποτρεπτικά.

Η πληθώρα επιλογών, μοντέλα, αποθηκευτικοί χώροι, χρηματοδοτικά προγράμματα, πακέτα προστασίας, δημιουργεί συχνά υπερφόρτωση πληροφορίας. Όπως αναφέρεται στην έρευνα, οι χρήστες τείνουν να επιλέγουν αυτό που φαίνεται φθηνότερο τη δεδομένη στιγμή, υποτιμώντας όμως παράγοντες που επηρεάζουν το συνολικό κόστος χρήσης σε βάθος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αυξανόμενη αγορά μεταχειρισμένων συσκευών. Παρότι η ζήτηση ενισχύεται λόγω χαμηλότερου κόστους, η εμπιστοσύνη παραμένει περιορισμένη. Η κατάσταση της μπαταρίας, η πραγματική ποιότητα της συσκευής και η μακροχρόνια αξιοπιστία εξακολουθούν να προβληματίζουν τους υποψήφιους αγοραστές.

Είναι γεγονός ότι το smartphone έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο της προσωπικής και επαγγελματικής ζωής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το 75% των χρηστών διεθνώς θεωρεί το κινητό τους κρίσιμο για τη διαχείριση των οικονομικών τους, ενώ το 72% δηλώνει ότι αποτελεί την πύλη τους προς τον κόσμο γύρω τους. Ωστόσο, παρόλη την εξάρτηση, η επιλογή πακέτων προστασίας που προσφέρονται στην αγορά παραμένει χαμηλή. Σχεδόν τα δύο τρίτα των χρηστών δηλώνουν ότι ανησυχούν για κλοπή ταυτότητας ή απώλεια δεδομένων σε περίπτωση κλοπής ή απώλειας της συσκευής. Ωστόσο, μόλις το 8% έχει εγγραφεί σε υπηρεσίες προστασίας ταυτότητας και μόνο το 12% έχει αγοράσει κάποιο είδος ασφαλιστικής κάλυψης για την ψηφιακή τους ασφάλεια.

Στην έρευνα αναφέρεται επίσης ότι το 45% των χρηστών δεν πληρώνει για υπηρεσίες backup ή ανάκτησης δεδομένων, παρότι στο κινητό τους διαχειρίζονται ιδιαίτερα ευαίσθητες πληροφορίες. Η αντίφαση αυτή αποτυπώνει ακριβώς το χάσμα εμπιστοσύνης που έχουν οι περισσότεροι χρήστες: Δηλαδή, γνωρίζουν μεν τον κίνδυνο, αλλά δυσκολεύονται να κινηθούν μέσα σε ένα περίπλοκο και αποσπασματικό οικοσύστημα υπηρεσιών.

Η κατάσταση αυτή γίνεται ακόμη πιο εμφανής στο στάδιο της αναβάθμισης συσκευών. Παρότι το 72% των καταναλωτών θεωρεί ότι η αλλαγή παλαιών κινητών είναι οικονομικά συμφέρουσα, σχεδόν οι μισοί δηλώνουν ότι δεν προχωρούν ποτέ σε διάθεση του παλιού τους κινητού, όταν αλλάζουν συσκευή. Η βασική αιτία είναι η έλλειψη εμπιστοσύνης στη διαδικασία. Το 68% ανησυχεί για τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων κατά την αλλαγή της συσκευής, ενώ το 38% δηλώνει ότι αυτή ακριβώς η ανησυχία μειώνει την πιθανότητα συμμετοχής τους σε πρόγραμμα διάθεσης παλιών κινητών.

Η οικονομία των συρταριών

Έτσι δημιουργείται αυτό που η έρευνα αποκαλεί «η οικονομία των συρταριών». Δισεκατομμύρια παλιές συσκευές παραμένουν αδρανείς μέσα σε σπίτια και γραφεία σε όλο τον κόσμο, αντί να επιστρέφουν στην αγορά μέσω ανακύκλωσης ή επαναχρησιμοποίησης. Τα στοιχεία είναι ενδεικτικά: Στις Ηνωμένες Πολιτείες, διατηρούνται κατά μέσο όρο 1,8 παλιές συσκευές ανά χρήστη, ενώ σε αγορές όπως η Ινδία και η Ιταλία, ο αριθμός ξεπερνά τις δύο συσκευές ανά χρήστη. Έχει υπολογιστεί  ότι περισσότερα από 5,3 δισεκατομμύρια κινητά τηλέφωνα παραμένουν αχρησιμοποίητα παγκοσμίως, γεγονός που φανερώνει τεράστια ανεκμετάλλευτη αξία αλλά και χαμένες δυνατότητες για την κυκλική οικονομία.

Το φαινόμενο αυτό έχει πλέον εξελιχθεί σε σημαντικό οικονομικό και περιβαλλοντικό παράγοντα. Όταν οι χρήστες αισθανθούν εμπιστοσύνη, αλλάζουν συσκευή νωρίτερα, υιοθετούν συχνότερα υπηρεσίες προστασίας και συμμετέχουν περισσότερο σε προγράμματα διάθεσης παλαιών συσκευών. Αντίθετα, όταν κυριαρχεί η αβεβαιότητα, καθυστερούν τις αποφάσεις και διατηρούν παλαιότερες συσκευές εκτός αγοράς.

Στα συμπεράσματα της έρευνας προτείνεται ως λύση ένα περισσότερο ενοποιημένο μοντέλο υπηρεσιών, όπου αγορά, προστασία, αναβάθμιση και εναλλακτική λειτουργία αντιμετωπίζονται ως ενιαία εμπειρία. Σύμφωνα με τη μελέτη, η διαφάνεια, η σαφήνεια και η εφαρμογή της διαδικασίας είναι κρίσιμες για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η επόμενη φάση της αγοράς κινητής τηλεφωνίας δεν θα εξαρτηθεί αποκλειστικά από την τεχνολογία των συσκευών. Θα εξαρτηθεί από το πόσο οι εταιρείες μπορούν να μειώσουν την πολυπλοκότητα και να κάνουν τον καταναλωτή να αισθανθεί ασφαλής σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής του κινητού του. Σε ένα σύστημα που βασίζεται όλο και περισσότερο στις συνδρομητικές υπηρεσίες, στις αναβαθμίσεις και στην κυκλική οικονομία, η εμπιστοσύνη μετατρέπεται πλέον σε βασικό οικονομικό παράγοντα.

Βασίλης Μαθιουδάκης

billmathioudakis@hotmail.com