Connect with us

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

44 χρόνια μετά…

Published

on

Η κυπριακή τραγωδία δεν ξεκίνησε με την τουρκική εισβολή, προκύπτοντας εκ του μηδενός. Αυτά είναι τα γεγονότα που οδήγησαν στην τραγωδία…

Στις 15 Ιουλίου του 1974, γύρω στις 8.15, από το στρατόπεδο της Κοκκινοτριμιθιάς, τανκς έκαναν την εμφάνισή τους, με κατευθύνσεις το Προεδρικό Μέγαρο, το κτίριο Τηλεπικοινωνιών και το κτίριο της Αρχιεπισκοπής. Τα τανκς συνήθιζαν να βγαίνουν καθημερινά στους δρόμους για να πραγματοποιήσουν ασκήσεις, όμως αυτή τη φορά τα πράγματα θα έπαιρναν τελείως διαφορετική τροπή. Δεν πέρασε πολύ ώρα από την εμφάνιση των τεθωρακισμένων και οι πυροβολισμοί που ακούγονταν από διάφορα σημεία προκάλεσαν αναταραχή σε ολόκληρη την κυπριακή πρωτεύουσα.

Εκείνη την ώρα, ο Μακάριος υποδεχόταν στο Προεδρικό Μέγαρο Έλληνες μαθητές από σχολεία της Αλεξάνδρειας και προτού αρχίσει η τελετή υποδοχής, τα άρματα μάχης, που είχαν φτάσει απέξω, άρχισαν να βάλλουν κατά του Προεδρικού Μεγάρου. Στόχος εκτός από το Μέγαρο της Αρχιεπισκοπής, ήταν το κτίριο των Τηλεπικοινωνιών, το Αρχηγείο της αστυνομίας, το στρατόπεδο του εφεδρικού σώματος και το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ), ενώ άνδρες της ΕΛΔΥΚ επιτέθηκαν στον Αερολιμένα της Λευκωσίας. Η αντίσταση που εκδηλώθηκε ήταν έντονη αλλά όχι τόση ώστε να υπερισχύσει των πραξικοπηματιών.

Έτσι, μετά από δύο ώρες περίπου, η Λευκωσία ανήκε πια στη Χούντα και η θέση του προέδρου στο Νίκο Σαμψών. Το γεγονός αυτό επιβεβαιώθηκε αργότερα εκείνο το πρωί με τη μετάδοση της παρακάτω ανακοίνωσης: «Σήμερον την πρωίαν, η Εθνική Φρουρά επενέβη διά να σταματήση τον αδελφοκτόνον πόλεμον. Η Εθνική Φρουρά είναι την στιγμήν αυτήν κυρία της καταστάσεως. Ο Μακάριος είναι νεκρός». Βέβαια, ο Μακάριος είχε προλάβει να διαφύγει στην Πάφο απ’ όπου, σ’ έναν τοπικό ραδιοσταθμό που, ενώ λειτουργούσε ως λήψεως, τον έκαναν και αναμεταδόσεως, απηύθυνε διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό.

Αττίλας ’74:  Ο Βιασμός της Κύπρου

Εν τω μεταξύ, μεγάλη στρατιωτική δύναμη από τη χούντα στη Λευκωσία, διατεταγμένη από την Αθήνα, ξεκίνησε για την Πάφο. Την άλλη μέρα ελικόπτερο της Ειρηνευτικής Δυνάμεως των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο μετέφερε τον Μακάριο στη βρετανική στρατιωτική βάση της Επισκοπής, κοντά στη Λεμεσό, και από εκεί ένα στρατιωτικό αεροπλάνο τον πήγε στη Μάλτα. Από εκεί, στην Αγγλία και στην Αμερική.

Οι καταθέσεις των πρωταγωνιστών του πραξικοπήματος στην επιτροπή της Βουλής, αποκάλυψαν ότι η χούντα των Αθηνών είχε αποφασίσει, τουλάχιστον, από τις αρχές του 1974 την πραξικοπηματική ανατροπή του Μακαρίου με πρωτοβουλία του αόρατου δικτάτορα Δ. Ιωαννίδη. Το πραξικόπημα πυροδοτεί ταυτόχρονα εξελίξεις στην Άγκυρα που εμφανίζεται αποφασισμένη να αναλάβει στρατιωτική δράση εις βάρος της Κύπρου.

Παρά τις παραινέσεις του Βρετανού ομολόγου του, Χάρολντ Ουίλσον, και του υπουργού Εξωτερικών, Τζέιμς Κάλαχαν, ο τούρκος πρωθυπουργός Μπουλέντ Ετζεβίτ βλέπει ως μόνη λύση την εισβολή στην Κύπρο. Ο έκτακτος απεσταλμένος του αμερικανού υπουργού εξωτερικών, Κίσινγκερ, υφυπουργός εξωτερικών, Τζο Σίσκο, προσπαθεί με συνεχείς διαβουλεύσεις μεταξύ Λονδίνου – Άγκυρας και Αθηνών, να αποτρέψει τα χειρότερα, αλλά… αποτυγχάνει!

Η εισβολή…

 

Είναι το απόγευμα της 19ης Ιουλίου του 1974, η ζέστη είναι αποπνικτική και οι παραλίες της Κύπρου, είναι γεμάτες από κόσμο που αναζητούν λίγη δροσιά. Οι δείκτες των ρολογιών δείχνουν 18.23 και κείνη την ώρα το επίγειο ραντάρ της Ναυτικής Διοίκησης Κύπρου, που βρισκόταν στο βορειοανατολικό άκρο της Κύπρου και συγκεκριμένα στο ακρωτήρι Άγιος Ανδρέας, εντόπισε την Τουρκική νηοπομπή, 4 αποβατικά σκάφη, στα ανοικτά της Κυρήνειας. Ειδοποιούνται αμέσως με κατεπείγοντα σήματα η Ελληνική και Ελληνοκυπριακή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία. Κάθε μισή ώρα, από τις 7μ.μ. (19.00) μέχρι και στις 04.50 το πρωί της 20ης Ιουλίου, η Ναυτική Διοίκηση Κύπρου, αναφέρει λεπτομερώς τις κινήσεις των Τουρκικών αποβατικών σκαφών. Η Ελληνική στρατιωτική ηγεσία, που ουσιαστικά είναι και πολιτική ηγεσία, εκτιμά πως πρόκειται για άσκηση του τουρκικού στόλου ή έτσι τους «πληροφόρησαν» από την Αμερικανική Πρεσβεία και δεν λαμβάνει κανένα απολύτως μέτρο. Ούτε καν αυτό της αυξημένης επιτήρησης!!!

Στις 5 παρά 10 το πρωί της 20ης Ιουλίου, τα τουρκικά αποβατικά απέχουν μόνο 8 χιλιόμετρα από τις ακτές της Κυρήνειας και ουδείς, Έλληνας ή Ελληνοκύπριος πολιτικός ή στρατιωτικός, ανησυχεί!!

Δέκα λεπτά αργότερα, γύρω στις 5, με το πρώτο φως της μέρας , άρχισαν σφοδροί αεροπορικοί βομβαρδισμοί από την Τουρκική Αεροπορία. Πάνω από 70 τουρκικά πολεμικά αεροσκάφη προσέβαλαν και κατέστρεψαν , τον Ναυτικό Σταθμό της Κυρήνειας, τα στρατόπεδα πεζικού και πυροβολικού, το οδικό δίκτυο ανατολικά της Κυρήνειας, τον σταθμό Εγκαίρου Προειδοποίησης της Αεροπορίας και το Ραντάρ του Ναυτικού, στον Άγιο Αντρέα. Λίγο πριν από τις 6 το πρωί, τα Τουρκικά αεροσκάφη χτύπησαν εγκαταστάσεις του Γενικού Επιτελείου της Κυπριακής Εθνοφρουράς, διάφορα στρατόπεδα στη Λευκωσία και το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου).

Ο «Αττίλας» βρισκόταν στην Κύπρο για να γράψει το τέλος του προοιμίου μιας τραγωδίας που συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με  εδάφη χώρας μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης να βρίσκονται υπό κατοχή…

 

Μαρτυρίες

Ο ναυπάκτιος Σπύρος Φούντας που υπηρετούσε στην Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ.) καταγράφει τα όσα έζησε τις ημέρες της εισβολής στην Κύπρο.

«Στα είκοσί μου χρόνια, στο κάλεσμα της πατρίδας παρουσιάσθηκα στις 23-01-1973 στην Τρίπολη, στο Κέντρο Εκπαίδευσης Νεοσυλλέκτων, με ειδικότητα πολυβολητής, όπου έκανα τη βασική μου εκπαίδευση και πήρα ειδικότητα με ένδειξη ΕΛ.ΔΥ.Κ. Ελληνική Δύναμη Κύπρου. Πήγα στην Καβάλα για ένα οχτάμηνο περίπου και το Γενάρη του 1974 πήγα στην Κύπρο.

Στην Ελευθερούπολη, πέρασα το δεύτερο στάδιο της εκπαίδευσής μου, ώσπου λίγες ημέρες πριν αναχωρήσουμε για το Λουτράκι, μαζί με μερικούς άλλους οπλίτες μας καλεί ο Λοχαγός μας και μάς είπε: “Γνωρίζετε ότι έχετε επιλεγεί για την ΕΛ.ΔΥ.Κ., εκεί όπου χρειάζεται ψυχή και παλληκαριά για να υπηρετήσετε το υπόλοιπο της θητείας σας. Θα πάρετε ένα μήνα άδεια και μετά θα μεταβείτε στο Λουτράκι, απ’ όπου θα μεταφερθείτε στην Κύπρο”. Έτσι κι έγινε. Πήραμε την άδεια, επισκεφθήκαμε το χωριό μας, τους φίλους μας, τους γονείς μας, διασκεδάσαμε και μετά το τέλος αυτής επιστρέψαμε στην Ελευθερούπολη, όπου παραδώσαμε τον οπλισμό μας. Τότε μας φώναξε για τελευταία φορά ο Διοικητής, μας έσφιξε το χέρι και, αφού μας ασπάσθηκε, μας ευχήθηκε “Καλή τύχη”.

Στις 10-01-1974, επιβιβαστήκαμε στο αρματαγωγό “ΡΟΔΟΣ” και από την παραλία των Κεχριών της Κορίνθου μας μετέφερε σε δύο ημέρες στην Κύπρο, στο λιμάνι της Αμμοχώστου. Κατά την αποβίβασή μας από το πλοίο αντιληφθήκαμε πως μας μετρούσαν οι Τουρκοκύπριοι και μας παρατηρούσαν με κιάλια από μακριά. Επιβιβαστήκαμε σε στρατιωτικά οχήματα και σύντομα βρεθήκαμε στη Λευκωσία, στο στρατόπεδο της ΕΛ.ΔΥ.Κ. Βρισκόμουν πια σε χώρα Ελληνική αλλά με πλήθος Τουρκοκυπρίων. Μας χώριζαν πολλά, θρησκεία, έθνος, ήθη, έθιμα, αλλά μας ένωναν και πολλά, η Κύπρος, νεαρή ηλικία, αγάπη για τη ζωή.  Οι σχέσεις μας με τους Τούρκους της ΤΟΥΡΔΥΚ ήταν ειρηνικές και φιλικές. Τότε, εκείνο το διάστημα, δεν είχαμε να μοιράσουμε τίποτα. Υπήρχε η νεκρή ζώνη των 20 μέτρων και ο καθένας ζούσε στο δικό του τόπο.

Ο καιρός περνούσε μέσα από σκληρή εκπαίδευση και δοκιμασία, ώσπου το πρωί της 15ης Ιουλίου του 1974, ο λοχαγός μου μας διέταξε σε αναφορά με πλήρη εξάρτυση. Η διαταγή εκτελέσθηκε, αλλά όλοι ρωτούσαμε με την απορία ζωγραφισμένη στα πρόσωπά μας τι συμβαίνει. Παραμείναμε αρκετό διάστημα σε επιφυλακή και από κάτι πυροβολισμούς που ακούσαμε καταλάβαμε πως κάτι άσχημο συμβαίνει. Πράγματι, το νέο μαθεύτηκε λίγο αργότερα. Η Εθνοφρουρά είχε κάνει πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, με εντολή του Σαμψών, Κύπριου δημοσιογράφου, σε συνεργασία με τον Έλληνα δικτάτορα Ιωαννίδη. Ο κόσμος ανάστατος, είχε κατακλύσει την πλατεία Ελευθερίας αντιδρώντας, τα πνεύματα ηρέμησαν και το βράδυ επιστρέψαμε στο στρατόπεδο.

Στις 20 Ιουλίου ξημερώματα όμως, με την ακρίβεια στις πέντε παρά τέταρτο, έγινε η απόβαση των Τούρκων από τις ακτές της Κερύνειας.  Στους εισβολείς του “ΑΤΤΙΛΑ Ι”, μέχρι να φθάσουν στις ακτές της Κερύνειας, με το πρώτο φως της εικοστής Ιουλίου 1974, επικρατούσε πλήρης σύγχυση. Υπήρξαν περιπτώσεις που το ένα πλοίο έπεφτε πάνω στο άλλο.

Πολεμικά αεροσκάφη άρχισαν να χτυπούν το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ και το αεροδρόμιο της Λευκωσίας ρίπτοντας αλεξιπτωτιστές στον τούρκικο θύλακα Λευκωσίας – Κερύνειας και σε άλλες στρατηγικές περιοχές. Η στενή πεδιάδα μεταξύ Πανάγρων και Κερύνειας μεταβλήθηκε σε κόλαση πυρός. Το βράδυ της 20ης Ιουλίου, οι Τούρκοι εγκατέστησαν ένα μικρό προγεφύρωμα στην περιοχή “Πέντε Μίλι”, ενώ συμπτύχθηκαν στο θύλακα της Λευκωσίας, ύστερα από αιματηρές μάχες με την ΕΛΔΥΚ. Πολλές περιοχές που ελέγχονταν από τους Τούρκους περιήλθαν στα χέρια των Ελληνοκυπρίων. Το στρατόπεδο της ΕΛΔΥΚ, παρά τους σφοδρούς βομβαρδισμούς και τις ρίψεις των αλεξιπτωτιστών, δεν μπόρεσαν να το καταλάβουν.

Οι Ελλαδίτες υπερασπιστές των περιοχών, με ανυπέρβλητο θάρρος, ηρωισμό και αυταπάρνηση, κατορθώναμε και αποκρούαμε τις εχθρικές επιθέσεις, που διαδέχετο η μια την άλλη, προσφέροντας θυσίες αίματος στο βωμό της ελευθερίας του νησιού. Σε μια από αυτές τις μάχες, τραυματίσθηκα και εγώ από αεροπορικό βομβαρδισμό από βόμβα “ΝΑΠΑΛΜΣ”, μαζί με ριπές μυδραλίου. Αυτό ήταν το μόνο που κατάφερα να δω σε απόσταση 20 με 30 μέτρα. Έκτοτε έπεσα σε λήθαργο. Ξημέρωσα στο νοσοκομείο μετά από τρείς ημέρες, έχοντας πολλά εγκαύματα στα πόδια, στην αριστερή πλευρά, στο πρόσωπο και ρήξη αριστερού ωτός. Σήμερα είναι εμφανή τα σημάδια που μου άφησαν οι εμπρηστικές βόμβες των βάρβαρων Τούρκων. Αυτό συνέβη, γιατί ήρθε και άλλο αεροπλάνο ή το ίδιο και μας πήρε μπροστά στη διάβα του, χωρίς να το αντιληφθούμε.

Οι Τούρκοι, σφάζοντας, καίγοντας, λεηλατώντας και βιάζοντας, προχωρούσαν προς την Κερύνεια. Οι βομβαρδισμοί δεν είχαν καμιά διάκριση, δεν σεβόντουσαν ούτε τις διεθνείς συνθήκες και ήταν αδιάκοποι. Έτσι, κατά τις τρεις το μεσημέρι, βομβάρδισαν το Γενικό Νοσοκομείο της Κύπρου, απ’ όπου πριν λίγο, για καλή μου τύχη, με μετέφεραν στο Σανατόριο της Κυπερούντα, όπου εκεί έμεινα για θεραπεία μέχρι τον Σεπτέμβριο παρακολουθώντας τον “ΑΤΤΙΛΑ ΙΙ” με κομμένη την ανάσα και σε απόσταση 300 μέτρων, αδύναμος να προσφέρω υπηρεσίες ούτε για προστασία του εαυτού μου. Τέλος Σεπτεμβρίου, ήρθα στην Ελλάδα, όπου, με παρατεταμένη εξάμηνη θητεία, υπηρέτησα το υπόλοιπο αυτής στην Πάτρα και απολύθηκα μετά από 30 μήνες».

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Διαβάζοντας την Etel Adnan

Published

on

By

Στο πλαίσιο του heylepanto! vol.2  και της έκθεσης “χαρτιά/ papers” της Etel Adnan, που λειτουργεί στον ξεχωριστό χώρο του Ιδρύματος Μπότσαρη (δυτικό κτίριο), την  Δευτέρα 20 Αυγούστου στις 8:30 μ.μ. – 9:30 μ.μ. διοργανώνεται Βραδιά ανάγνωσης κειμένων της Etel Adnan, στον κήπο με τις πορτοκαλιές, κάτω από τον Αυγουστιάτικο ουρανό της Ναυπάκτου.

Συμμετέχουν η Παπαχαραλάμπειος Δημόσια Βιβλιοθήκη Ναυπάκτου και το Θέατρο Χωρίς Αυλαία.  Είσοδος ελεύθερη.

Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας για δεύτερη συνεχή χρονιά  φιλοξενούν την επιμελητική πρόταση της Magda Cirillo, heylepanto! vol.2, στο Ίδρυμα Μπότσαρη και σε διάφορους χώρους στη Ναύπακτο, από τις 16 Ιουλίου ως τις 7 Οκτωβρίου 2018. Το heylepanto! vol.2 παρουσιάζει ως κεντρική εκδήλωση, την έκθεση της Etel Adnan στο Ίδρυμα Μπότσαρη, που θα λήξει στις 7 Οκτωβρίου 2018, κατά τους εορτασμούς της Ναυμαχίας του Λέπαντο. Θα συνοδευτεί από τη δράση-δρώμενο Sol Invictus, παρουσιάσεις βιβλίων, βραδιές ποίησης & μουσικής, εργαστήρι για παιδιά, ξεναγήσεις, συζητήσεις.

Λίγα λόγια για την Etel Adnan

Η Etel Adnan γεννήθηκε στη Βηρυτό το 1925 από Ελληνίδα Σμυρνιά μητέρα και Σύρο πατέρα. Έπειτα από σπουδές στη φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια της Σορβόννης, του Μπέρκλεϊ και του Χάρβαρντ, δίδαξε τη φιλοσοφία από το 1958 ως το 1972 στο Σαν Ραφαέλ στην Καλιφόρνια. Υιοθέτησε την αμερικανική γλώσσα και άρχισε να γράφει κυρίως ποίηση συμμετέχοντας ενεργά στο κίνημα των ποιητών ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ. Από το 1972 ως το 1977 εγκαταστάθηκε στη Βηρυτό και εργάστηκε ως πολιτιστική συντάκτρια. Αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Σαουσαλίτο στην Καλιφόρνια λόγω του Λιβανικού εμφυλίου, όπου αφοσιώθηκε στα εικαστικά και τη γραφή. Μαζί με την ποίηση, τη λογοτεχνία και τα δοκίμια, συνέχισε να ζωγραφίζει, να σχεδιάζει, να βιντεοσκοπεί, αλλά και να υφαίνει ταπισερί. Έκτοτε ζει ανάμεσα στο Λίβανο, τις Η.Π.Α. και τη Γαλλία. Συνεργάστηκε με διακεκριμένους δημιουργούς, ποιητές, συνθέτες, σκηνοθέτες, ενώ έργα της έχουν μελοποιηθεί, σκηνοθετηθεί και παρουσιαστεί σε διεθνή φεστιβάλ. Μία από τις κορυφαίες στιγμές στο χώρο του θεάματος ήταν η συγγραφή του λιμπρέτου της όπερας CIVIL warS το 1984, σε σκηνοθεσία Bob Wilson και μουσική Gavin Bryars. Είχε μεγάλη απήχηση στο ευρύτερο κοινό με τη συμμετοχή της στη Documenta 13, το 2012. Ακολούθησαν σημαντικές μονογραφικές εκθέσεις στα Whitney Museum και New Museum της Νέας Υόρκης, στο Mathaf της Ντόχας, στο Museum der Moderne του Σάλτζμπουργκ, στη White Cube Gallery του Χονγκ Κονγκ, στο IMMA του Δουβλίνου, στη Serpentine Gallery του Λονδίνου, στο Moderna Museet του Μάλμο, στη Fundación Banco Santander της Μαδρίτης, στο Institut du Monde Arabe του Παρισιού και στο Zentrum Paul Klee της Βέρνης. Στην Ελλάδα έχει συμμετάσχει ως προσκεκλημένη του Θεόδωρου Τερζόπουλου σε διεθνείς συναντήσεις θεάτρου (Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών και Σικυώνα). Ανάμεσα στις συνεργασίες της και δύο φιλμ: Etel Adnan: Εξόριστες Λέξεις της Βουβούλας Σκούρα (2008) & Ismyrne των Joana Hadjithomas/Khalil Joreige (2016). Θα παρουσιάσει την πρώτη της ατομική έκθεση στη Ναύπακτο, στο Ίδρυμα Μπότσαρη.

Πολύ μεγάλο είναι και το συγγραφικό της έργο που ξεκινά το 1966 με το: Moonshots. Beirouth  – Five Senses for One Death, και φθάνει στο 2018 με το – Tolérance, Galerie Lelong.

Εκδόσεις στα Ελληνικά: Χ Διεθνής συνάντηση αρχαίου ελληνικού δράματος, 2000: 2500 χρόνια αρχαίου ελληνικού δράματος, παράδοση και προοπτικές – ΧΙ Διεθνής συνάντηση αρχαίου ελληνικού δράματος, 2002: Θηβαϊκός κύκλος, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών – Περί πόλεων και γυναικών, μτφρ Βασίλης Τομανάς, Εκδόσεις Νησίδες 2000 – Το τίμημα που δεν είμαστε διατεθειμένοι να καταβάλουμε για τον έρωτα, μτφρ Σπύρος Γιανναράς, Εκδόσεις Άγρα 2016 – Γράφοντας σε μια ξένη γλώσσα, μτφρ Βασιλική Γκέτσιου, Εκδόσεις Άγρα 2016 – Σχετικά με το τέλος της οθωμανικής αυτοκρατορίας, μτφρ Βασιλική Γκέτσιου, Εκδόσεις Άγρα 2017.

Σημαντικές διακρίσεις (επιλογή): Βραβείο France-Pays Arabes για το Sitt Marie Rose, 1978 – ArabAmerican Book Award για το σύνολο του έργου της και PEN Oakland Award για το Master of the Eclipse, 2010 – California Book Award for Poetry για τη συλλογή Sea and Fog και Lambda Literary Award για το σύνολο του έργου της, 2013 – Ιππότης των Γραμμάτων και των Τεχνών της Γαλλικής Δημοκρατίας, 2014.

Continue Reading

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Εγκαίνια της έκθεσης της Etel Adnan

Published

on

By

Στον όμορφο χώρο του αρχοντικού Μπότσαρη πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο 28 Ιουλίου τα εγκαίνια της πρώτης ατομικής έκθεσης της Etel Adnan “Χαρτιά / Papers” στην Ναύπακτο. Με την έκθεση ουσιαστικά ξεκίνησαν και οι εκδηλώσεις/ δράσεις του Heylepanto! Vol.2.

Η οικοδέσποινα και επιμελήτρια της έκθεσης Magda Cirillo υποδέχτηκε τον δήμαρχο Ναυπακτίας Τάκη Λουκόπουλο, τον αντιδήμαρχο και πρόεδρο του Λιμενικού Ταμείου Αντώνη Φράγκο, την εκπρόσωπο της πρεσβείας του Λιβάνου Maral Boynikian και τους επισκέπτες της έκθεσης. Να σημειωθεί πως είναι η πρώτη έκθεση της Etel Adnan στην Ελλάδα. Μετά την επίσκεψη στα εκθέματα, ακολούθησε κέρασμα με εδέσματα προσφορά της πρεσβείας του Λιβάνου.

H έκθεση είναι εμπνευσμένη από το βιβλίο της Adnan: «Σχετικά με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας», με έργα που κατά τη μεταφορά τους στη Ναύπακτο, έπρεπε να χωρούν σε μια βαλίτσα, όπως είχε χωρέσει όλη η μνήμη της ξεριζωμένης από τη Σμύρνη οικογένειάς της.

Continue Reading

ΡΕΠΟΡΤΑΖ

Έκθεση Etel Adnan «Χαρτιά / Papers»

Published

on

By

Ανοίγει τις πύλες της, το Σάββατο 28 Ιουλίου στις 20:30, στο  αρχοντικό Μπότσαρη, η έκθεση της δημιουργού – ποιήτριας, πεζογράφου και εικαστικού Etel Adnan, με τον τίτλο «Χαρτιά / Papers».

Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας υποδέχονται για δεύτερη συνεχή χρονιά την επιμελητική πρόταση της Magda Cirillo, heylepanto! vol.2, στο Ίδρυμα Μπότσαρη και σε διάφορους χώρους στη Ναύπακτο, από τις 16 Ιουλίου ως τις 7 Οκτωβρίου 2018. Το heylepanto! vol.2 παρουσιάζει ως κεντρική εκδήλωση, την έκθεση της Etel Adnan στο Ίδρυμα Μπότσαρη, που θα λήξει στις 7 Οκτωβρίου 2018, κατά τους εορτασμούς της Ναυμαχίας του Λέπαντο. Θα συνοδευτεί από τη δράση-δρώμενο Sol Invictus, παρουσιάσεις βιβλίων, βραδιές ποίησης & μουσικής, εργαστήρι για παιδιά, ξεναγήσεις, συζητήσεις.

Πηγή έμπνευσης για τη φετινή σεζόν στάθηκαν δύο βιβλία της Etel Adnan: A propos de la fin de l’Empire Ottoman, μτφρ Patrice Cotensin για τις εκδόσεις Galerie Lelong, Παρίσι 2015 (Σχετικά με το τέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, μτφρ Βασιλική Γκέτσιου για τις Εκδόσεις Άγρα, Αθήνα 2016) και The Arab Apocalypse, εκδόσεις The Post-Apollo Press, Σαουσαλίτο 1989 (1975) (η Αραβική Αποκάλυψη).

Πρόκειται για την πρώτη ατομική έκθεση της Adnan στην Ελλάδα, ζωντανό παράδειγμα της διαπολιτισμικότητας, που γαλουχήθηκε με τις ιστορίες των μεσογειακών πολιτισμών, περνώντας σε αυτές των ιθαγενών πληθυσμών της Αμερικής.

H έκθεση θα φιλοξενήσει έργα που κατά τη μεταφορά τους στη Ναύπακτο, έπρεπε να χωρούν σε μια βαλίτσα. Η ιδέα της βαλίτσας, μέσα στην οποία η δημιουργός είχε χωρέσει κυρίως τη μνήμη της ξεριζωμένης οικογένειάς της από τη Σμύρνη, προήλθε από το βιβλίο της για την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σε αυτό, η συγγραφέας Adnan κάνει μία αναδρομή στο παρελθόν της, εισάγοντας σκέψεις πάνω σε ιστορικά γεγονότα και οικογενειακές διηγήσεις, μπλέκοντας έτσι πολύ αριστοτεχνικά τη μεγάλη και τη μικρή ιστορία. Το τέλος μιας ζωής, μιας εποχής.

Και ενώ η επιλογή των έργων μας φέρνει πιο κοντά στην ιδιαιτερότητα της δημιουργού που ανατρέχει στο χαρτί με την επιθυμία να δημιουργήσει μια σύνθετη γραφή ως εικαστικός, αλλά και ως ποιήτρια, ένας από τους στόχους του heylepanto! είναι ν’ αναζητήσει συνδέσμους ανάμεσα στο έργο της και το χώρο που θα το φιλοξενήσει.

Ο τίτλος του βιβλίου λειτουργεί συνειρμικά με το χώρο του Ιδρύματος Μπότσαρη, ανατρέχοντας στο τέλος των Οθωμανών στην Ελλάδα, με την ίδρυση του ελληνικού κράτους το 1830 και ενδεχομένως ακόμα παλαιότερα με τη Ναυμαχία του Λέπαντο το 1571, που σήμανε και την πρώτη ευρωπαϊκή συμμαχία ενάντια σ’έναν κοινό εχθρό.

Αν το Ίδρυμα Μπότσαρη σκιαγραφεί την ιστορία του διαπολιτισμικού διαλόγου μέσα από τον εκάστοτε οικοδεσπότη του, η Adnan απεικονίζει τη συμφυή πολυπολιτισμικότητα της μέσα από το πολύπλευρο έργο της. Παράλληλα με την έκθεση της Adnan και με αφορμή το ποίημα της, The Arab Apocalypse, που γράφτηκε εν μέσω Λιβανικού εμφυλίου, ήρθε στο φως η δράση-δρώμενο Sol Invictus της δραματουργού Magda Cirillo, καθώς εισέρχεται με τη σειρά της στη δίνη του ήλιου και του πολέμου.

Θα εκτυλιχτεί με νέες και νέους της περιοχής από 12 ως 18 ετών, για τρεις εβδομάδες με σπαστό πρόγραμμα ως τις 7 Οκτωβρίου.

Λίγα λόγια για την Etel Adnan

Η Etel Adnan γεννήθηκε στη Βηρυτό το 1925 από Ελληνίδα Σμυρνιά μητέρα και Σύρο πατέρα. Έπειτα από σπουδές στη φιλοσοφία στα Πανεπιστήμια της Σορβόννης, του Μπέρκλεϊ και του Χάρβαρντ, δίδαξε τη φιλοσοφία από το 1958 ως το 1972 στο Σαν Ραφαέλ στην Καλιφόρνια. Υιοθέτησε την αμερικανική γλώσσα και άρχισε να γράφει κυρίως ποίηση συμμετέχοντας ενεργά στο κίνημα των ποιητών ενάντια στον πόλεμο του Βιετνάμ. Από το 1972 ως το 1977 εγκαταστάθηκε στη Βηρυτό και εργάστηκε ως πολιτιστική συντάκτρια. Αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Σαουσαλίτο στην Καλιφόρνια λόγω του Λιβανικού εμφυλίου, όπου αφοσιώθηκε στα εικαστικά και τη γραφή. Μαζί με την ποίηση, τη λογοτεχνία και τα δοκίμια, συνέχισε να ζωγραφίζει, να σχεδιάζει, να βιντεοσκοπεί, αλλά και να υφαίνει ταπισερί. Έκτοτε ζει ανάμεσα στο Λίβανο, τις Η.Π.Α. και τη Γαλλία. Συνεργάστηκε με διακεκριμένους δημιουργούς, ποιητές, συνθέτες, σκηνοθέτες, ενώ έργα της έχουν μελοποιηθεί, σκηνοθετηθεί και παρουσιαστεί σε διεθνή φεστιβάλ. Μία από τις κορυφαίες στιγμές στο χώρο του θεάματος ήταν η συγγραφή του λιμπρέτου της όπερας CIVIL warS το 1984, σε σκηνοθεσία Bob Wilson και μουσική Gavin Bryars. Είχε μεγάλη απήχηση στο ευρύτερο κοινό με τη συμμετοχή της στη Documenta 13, το 2012. Ακολούθησαν σημαντικές μονογραφικές εκθέσεις στα Whitney Museum και New Museum της Νέας Υόρκης, στο Mathaf της Ντόχας, στο Museum der Moderne του Σάλτζμπουργκ, στη White Cube Gallery του Χονγκ Κονγκ, στο IMMA του Δουβλίνου, στη Serpentine Gallery του Λονδίνου, στο Moderna Museet του Μάλμο, στη Fundación Banco Santander της Μαδρίτης, στο Institut du Monde Arabe του Παρισιού και στο Zentrum Paul Klee της Βέρνης. Στην Ελλάδα έχει συμμετάσχει ως προσκεκλημένη του Θεόδωρου Τερζόπουλου σε διεθνείς συναντήσεις θεάτρου (Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών και Σικυώνα). Ανάμεσα στις συνεργασίες της και δύο φιλμ: Etel Adnan: Εξόριστες Λέξεις της Βουβούλας Σκούρα (2008) & Ismyrne των Joana Hadjithomas/Khalil Joreige (2016). Θα παρουσιάσει την πρώτη της ατομική έκθεση στη Ναύπακτο, στο Ίδρυμα Μπότσαρη.

 

Πολύ μεγάλο είναι και το συγγραφικό της έργο που ξεκινά το 1966 με το: Moonshots. Beirouth  – Five Senses for One Death, και φθάνει στο 2018 με το – Tolérance, Galerie Lelong.

Εκδόσεις στα Ελληνικά: Χ Διεθνής συνάντηση αρχαίου ελληνικού δράματος, 2000: 2500 χρόνια αρχαίου ελληνικού δράματος, παράδοση και προοπτικές – ΧΙ Διεθνής συνάντηση αρχαίου ελληνικού δράματος, 2002: Θηβαϊκός κύκλος, Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών – Περί πόλεων και γυναικών, μτφρ Βασίλης Τομανάς, Εκδόσεις Νησίδες 2000 – Το τίμημα που δεν είμαστε διατεθειμένοι να καταβάλουμε για τον έρωτα, μτφρ Σπύρος Γιανναράς, Εκδόσεις Άγρα 2016 – Γράφοντας σε μια ξένη γλώσσα, μτφρ Βασιλική Γκέτσιου, Εκδόσεις Άγρα 2016 – Σχετικά με το τέλος της οθωμανικής αυτοκρατορίας, μτφρ Βασιλική Γκέτσιου, Εκδόσεις Άγρα 2017.

 Σημαντικές διακρίσεις (επιλογή): Βραβείο France-Pays Arabes για το Sitt Marie Rose, 1978 – ArabAmerican Book Award για το σύνολο του έργου της και PEN Oakland Award για το Master of the Eclipse, 2010 – California Book Award for Poetry για τη συλλογή Sea and Fog και Lambda Literary Award για το σύνολο του έργου της, 2013 – Ιππότης των Γραμμάτων και των Τεχνών της Γαλλικής Δημοκρατίας, 2014.

 

ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ στο χώρο του Ιδρύματος Μπότσαρη και σε όλες τις εκδηλώσεις.

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

28 Ιουλίου – 2 Σεπτεμβρίου: Τετάρτη – Κυριακή  11.00 – 13.00 & 19.00 – 21.00

6 – 30 Σεπτεμβρίου: Πέμπτη – Κυριακή 10.00 – 13.00

3 – 7 Οκτωβρίου:  11.00 – 13.00 & 18.00 – 20.00

 

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ & ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Magda Cirillo / bonjourheyheyparis@gmail.com / +33 6 13042901, +30 6972 179798

Γιώργος Μιχαλόπουλος ΑΜΙ / giorgismichalopoulos@gmail.com, +30 6972 122381

Δήμος Ναυπακτίας / info@nafpaktos.gr / 26340 38635

FB / heyheyparis

Συμπαραγωγή: heyheyparis ! – ΑΜΙ – Χρυσός Όμιλος Αντισφαίρισης.

Με την οικονομική και ευγενική υποστήριξη των:

Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού, Πρεσβεία του Λιβάνου στην Ελλάδα

Ίδρυμα Ιωάννου Φ. Κωστοπούλου

Ελληνικά Πετρέλαια, Σύνδεσμος Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων 1ης ΓΕN Αιτ/νίας, Ολυμπία Οδός

Galerie Lelong & Co. Paris, Kalfayan Galleries Αθήνα-Θεσσαλονίκη

Hotel Nafpaktos, Nafsweek.gr

Continue Reading

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΑ