Το γραφείο τύπου της Ενωτικής Πρωτοβουλίας, με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση της δημοτικής αρχής του Δήμου Ναυπακτίας ότι η ανάπλαση του ιστορικού κέντρου της Ναυπάκτου ξεκινά από την πλατεία Παπαχαραλάμπους, εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση. Αναφέρει σε αυτή:
«Άλλο ένα κομμάτι του παζλ που θα κάνει την Ναύπακτο ομορφότερη, μπαίνει στην θέση του. Ο δικέρατος πυλώνας της ΔΕΗ στην πλατεία Παπαχαραλάμπους αντικαθίσταται με άλλον τύπου compact. Το έργο με ευθύνη της ΔΕΗ καθυστέρησε τρία τουλάχιστον χρόνια αλλά «κάλλιο αργά παρά ποτέ». Με αυτή την παρέμβαση διορθώνεται μια ανορθογραφία του πολύ καλού έργου της υπογειοποίησης του δικτύου στο κέντρο της πόλης, που τέλειωσε το 2006, αλλά μας άφησε αυτή την εκκρεμότητα.
Από την πρώτη στιγμή οι κάτοικοι της περιοχής αντέδρασαν και έθεσαν ως στόχο την αντικατάσταση του πυλώνα. (Στην φωτογραφία φαίνεται ο «στολισμός» του πυλώνα την Πρωτοχρονιά του 2007). Και η επιμονή τους έφερε αποτέλεσμα. Το 2015 και 2016 εκπονήθηκε η μελέτη για την συνολική ανάπλαση της πλατείας, αδειοδοτήθηκε η αντικατάσταση του πυλώνα και το 2018 συνδέθηκε με την συνολική ανάπλαση του ιστορικού κέντρου η οποία αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα, ελπίζουμε.
Με αυτή την ευκαιρία ο πρώην δήμαρχος Τάκης Λουκόπουλος, με στελέχη της Ενωτικής Πρωτοβουλίας επισκέφθηκε την πλατεία και δήλωσε:
«Κάθε έργο που ξεκινά και συνεισφέρει στην ανάδειξη της καστροπολιτείας μας, είναι θετικό. Μας γεμίζει χαρά όταν βλέπουμε να υλοποιείται ο σχεδιασμός μας για την ανάδειξη της Ναυπάκτου στην θέση που της αξίζει. Επιτέλους όλη η καλή δουλειά που έγινε τα προηγούμενα χρόνια αρχίζει να γίνεται ορατή στην καθημερινότητα των συμπολιτών μας. Και αυτό είναι μόνο η αρχή.
Εκτός από την ανάπλαση του ιστορικού κέντρου που αναμένουμε την έναρξη των εργασιών, ακολουθούν άλλες δύο αναπλάσεις. Στην Αγία Παρασκευή αλλά και η ανάπλαση με τα Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου. Έτσι όλη η περιοχή του κέντρου, από το ΚΕΠ στο Γρίμποβο, μέχρι την πλαζ στην Ψανή θα αλλάξει όψη. Η δουλειά που έγινε τα προηγούμενα χρόνα έφερε μόνο στο κέντρο της πόλης έργα προϋπολογισμού 9,5 εκατομμυρίων. Η σημερινή δημοτική αρχή οφείλει να εργαστεί ώστε τα έργα να υλοποιηθούν σύντομα και με την μικρότερη δυνατή όχληση.»
Με αφορμή όμως αυτή την επίσκεψη ας μας επιτραπούν δύο παρατηρήσεις.
Με αφορμή την έναρξη των εργασιών στην πλατεία Παπαχαραλάμπους, ο δήμος Ναυπακτίας σε δελτίο τύπου, επιχείρησε μια μικρή παραπλάνηση. Παρουσίασε τις εργασίες στην πλατεία σαν την έναρξη του έργου της ανάπλασης του ιστορικού κέντρου. Ελπίζουμε να γνωρίζουν πως αυτό είναι ψέμα. Η αντικατάσταση του πυλώνα είναι έργο της ΔΕΗ, που το πλήρωσε ο δήμος, εκτελείται από τον υπεργολάβο της ΔΕΗ και ο οποίος δεν έχει καμία σχέση με την ανάπλαση του κέντρου. Η ανάπλαση απλώς ελπίζουμε ότι θα ξεκινήσει σύντομα. Και ρωτάμε: Ποιά ανάγκη τους οδήγησε σε αυτή την λεκτική λαθροχειρία; Γιατί νοιώθουν την ανάγκη να δείξουν πως ένα έργο ξεκινά, επιτέλους, μετά από πέντε μήνες θητείας και ενώ η σύμβαση έχει υπογραφεί από το καλοκαίρι; Αν συνεχίσουμε έτσι πόσες καθυστερήσεις θα φορτωθούν ακόμη στο έργο και τι προβλήματα θα δημιουργηθούν στο κέντρο της πόλης;
Τι θα γίνει όταν σε λίγους μήνες από τώρα, θα υλοποιούνται και οι άλλες δύο αναπλάσεις στο κέντρο; Προετοιμάζεται κανείς γι αυτό;
Ακόμη τρεις (τουλάχιστον) δικέρατοι πυλώνες πρέπει να αντικατασταθούν. Στην οδό Αγελάου (κάτω από την Ωραία Ντάπια), στην μελλοντική πλατεία της Αγίας Παρασκευής (υπάρχει η προεργασία και η αδειοδότηση) και στο οικόπεδο Παπαχαραλάμπους. Τώρα είναι η εποχή που πρέπει να προχωρήσουμε στην αντικατάσταση. Ειδικά στην Αγελάου και στην Αγ. Παρασκευή (στην καρδιά της σχετικής ανάπλασης), επείγει ο δήμος να κινηθεί άμεσα. Αγαπητοί φίλοι της δημοτικής αρχής, ποτέ το φλουρί της πίτας δεν πέφτει σε υποσταθμούς της ΔΕΗ. Χρειάζονται άλλα μέτρα. Τι λέτε, δεν αφήνουμε τα ψεματάκια και να πιάσουμε δουλειά;
Με έγγραφό του – αίτημα προς τον πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου, ο επικεφαλής της δημοτικής παράταξης «Αλλάζουμε Πλεύση» Ανδρέας Κωνσταντόπουλος, ζητά να συζητηθεί στο Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπακτίας το θέμα των παρεμβάσεων στο Κάστρο Της Ναυπάκτου.
Αναφέρει συγκεκριμένα το έγγραφο:
« Κύριε Πρόεδρε,
Παρακαλώ να εισαχθεί προς συζήτηση στο προσεχές Δημοτικό Συμβούλιο το θέμα των πρόσφατων παρεμβάσεων στο Κάστρο Ναυπάκτου, οι οποίες έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό και ευρύ δημόσιο διάλογο στην τοπική κοινωνία.
Το Κάστρο Ναυπάκτου αποτελεί το σημαντικότερο ιστορικό και πολιτιστικό μνημείο της πόλης μας και η διαχείρισή του δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο αποσπασματικών ενεργειών χωρίς ουσιαστική ενημέρωση της κοινωνίας και των αιρετών εκπροσώπων.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την απομάκρυνση των δέντρων. Αφορά συνολικά:
την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, την επιστημονική τεκμηρίωση των παρεμβάσεων, την πυροπροστασία του μνημείου, την ανάδειξη του Κάστρου, την προσβασιμότητα για όλους τους πολίτες, καθώς και τον μακροχρόνιο σχεδιασμό διαχείρισης του σημαντικότερου μνημείου της Ναυπάκτου.
Για τον λόγο αυτό ζητείται να ενημερωθεί το Δημοτικό Συμβούλιο σχετικά με:
Τις μελέτες, γνωμοδοτήσεις και εγκρίσεις που οδήγησαν στις συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Τον ρόλο και τις εισηγήσεις του Δήμου προς το Υπουργείο Πολιτισμού και την Εφορεία Αρχαιοτήτων.
Τον συνολικό σχεδιασμό για την προστασία και διαχείριση της βλάστησης στο Κάστρο.
Τα μέτρα πυροπροστασίας που εφαρμόζονται σήμερα και τη λειτουργική κατάσταση των υποδομών πυροπροστασίας που δημιουργήθηκαν κατά το έργο της συνολικής ανάδειξης του Κάστρου την περίοδο 2005-2008.
Τον προγραμματισμό έργων που αφορούν την ασφαλή και καθολική προσβασιμότητα του μνημείου.
Τις προβλεπόμενες ενέργειες αποκατάστασης και διαχείρισης του τοπίου μετά τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν.
Η Ναύπακτος δεν χρειάζεται αντιπαραθέσεις χωρίς αποτέλεσμα. Χρειάζεται έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που θα εξασφαλίζει ότι το Κάστρο θα προστατεύεται ως ενιαίο μνημείο ιστορίας, πολιτισμού και φυσικού περιβάλλοντος, με διαφάνεια, επιστημονική τεκμηρίωση και σεβασμό προς τους πολίτες» .
Το σχέδιο “ΑΠΟΛΛΩΝ” (Ενεργειακές κοινότητες) αφορούσε στην στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, πρόγραμμα χρηματοδοτούμενο με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Συγκεκριμένα, μέσω του προγράμματος «Απόλλων», με την εγκατάσταση σταθμών ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης, το υπουργείο θα επιχειρούσε να απαντήσει στις ενεργειακές ανάγκες των ευάλωτων νοικοκυριών, των ΟΤΑ Α’ και Β’, των ΔΕΥΑ και των ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ.
Στόχος του Προγράμματος ήταν μέσω της εγκατάστασης σταθμών ΑΠΕ με συστήματα αποθήκευσης, να καλυφθεί:
α) το 90% της κατανάλωσης των ευάλωτων νοικοκυριών και
β) το 50% της κατανάλωσης των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ Α’ και Β’, π.χ. κτίρια, αντλιοστάσια, οδοφωτισμός), των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) και των Τοπικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων/Γενικών Οργανισμών Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ/ΓΟΕΒ).
Δυστυχώς το Πρόγραμμα Ενεργειακού Συμψηφισμού «Απόλλων», το οποίο παρουσιάστηκε με τυμπανοκρουσίες , στο πλαίσιο των μέτρων για τη μείωση του ενεργειακού κόστους και την εύρυθμη λειτουργία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, απέτυχε εξ αιτίας σημαντικών καθυστερήσεων στην υλοποίηση του έργου και της μη τήρησης των προβλεπόμενων ορόσημων.
Για το θέμα έγινε ερώτηση στη Βουλή προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σε ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ προς την Εισαγγελία Πρωτοδικών Αιτ/νίας, με θέμα «Περιβαλλοντικό έγκλημα στο Κάστρο της Ναυπάκτου» , προχώρησε Ναυπάκτιος συμπολίτης μας – εκπροσωπώντας ομάδα πολιτών της Ναυπάκτου οι οποίοι αγωνίζονται για τη διάσωση του φυσικού περιβάλλοντος της πόλης που απειλείται από ενέργειες δημόσιων υπηρεσιών και αρχών.
Αναφέρει σε αυτή:
« Αξιότιμε κύριε Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αιτ/νίας, λαμβάνουμε την τιμή να σας ενημερώσουμε ότι τις τελευταίες ημέρες συνεργείο του Δήμου Ναυπακτίας προέβη σε εκτεταμένη δενδροτόμηση στην ανατολικής πλευράς του τρίτου διαζώματος του κάστρου της Ναυπάκτου πάνω από τη Ντάπια Τσαούς.
Παρόμοια ενέργεια πραγματοποιήθηκε και το Καλοκαίρι του 2022 προκαλώντας όπως και τώρα την οργισμένη αντίδραση των κατοίκων του παραδοσιακού οικισμού της πόλης της Ναυπάκτου αλλά και της ευρύτερης περιοχής.
Το σχέδιο εκχέρσωσης του λόφου της Ναυπάκτου εκπονήθηκε και υλοποιείται από την «Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας», σε συνεργασία με την τοπική δημοτική αρχή, ερήμην των πολιτών και παρά τις σφοδρές αντιδράσεις των κατοίκων της πόλης που εκδηλώνονται προς τα παρόν στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης.
Σημειώνουμε ότι η παραπάνω πολιτική κατά του φυσικού πλούτου της χώρας πραγματοποιείται εν μέσω της κλιματικής αλλαγής που απειλεί τον ανθρώπινο πολιτισμό. Παρόλα αυτά το φυσικό περιβάλλον της Ναυπάκτου καταστρέφεται με την αλόγιστη κοπή δεκάδων υγιών δένδρων τη στιγμή που ακόμα και ένα θεωρείται πολύτιμο και είναι αναντικατάστατη μονάδα του φυσικού πνεύμονα της Γης.
Η «Εφορεία Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας» υποστηρίζει ψευδώς ότι τα δέντρα που κόπηκαν δημιουργούσαν προβλήματα στο τείχος του ενετικού κάστρου. Όμως τα δέντρα του κάστρου προέρχονται από τις δεντροφυτεύσεις που έγιναν νομίμως από το 1914 έως το 1939 (έγκριση από το Υπουργείο Εσωτερικών και κατόπιν από το Υπουργείο Γεωργίας υπό την γραμματεία του Ιωάννη Μπρικόλα) και βρίσκονται σε απόσταση ασφαλείας από τα τείχη.
Συνεπώς πολλά από τα δέντρα έχουν ηλικία άνω των 100 ετών χωρίς να έχει αναφερθεί κάποιο πρόβλημα στη στατικότητα των τειχών που να οφείλεται στην πλήρη ανάπτυξη του ριζικού συστήματος. Το Δασαρχείο Ναυπάκτου βεβαιώνει ότι δεν υπάρχει σχετική μελέτη ούτε η έρευνά μας εντόπισε κάποια επιστημονική μελέτη για το Κάστρο της Ναυπάκτου που να αποδεικνύει το αντίθετο. Επίσης εντός του κάστρου υπάρχει σύγχρονο σύστημα πυροπροστασίας το οποίο μπορεί να το προστατέψει από ενδεχόμενη πυρκαγιά.
Η πόλη της Ναυπάκτου έχει χαρακτηρισθεί «Παραδοσιακός Οικισμός» και «το Κάστρο Ναυπάκτου είναι κηρυγμένο ως προέχον βυζαντινό και ιστορικό μνημείο». Οι σχετικές αποφάσεις που λαμβάνονται από τις αρχές πρέπει να είναι σύμφωνες με: α) «Διεθνής Σύμβαση για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής κληρονομιάς» (UNESCO 1972) β) «Σύσταση για την Προστασία της Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς σε εθνικό επίπεδο» (UNESCO 1972) και γ) «The ICOMOS Charter for the Interpretation and Presentation of Cultural Heritage Sites (2007): «3.4. Το περιβάλλον τοπίο, το φυσικό περιβάλλον και η γεωγραφική θέση αποτελούν αναπόσπαστα μέρη της ιστορικής και πολιτιστικής σημασίας ενός χώρου και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στην ερμηνεία της» (σελ.9).
Οι παραπάνω συμβάσεις που έχει ενσωματώσει η ελληνική νομοθεσία συνδέουν την πολιτιστική κληρονομιά με το φυσικό περιβάλλον και θέτουν την ανάγκη προστασίας των μνημείων του ανθρώπινου πολιτισμού και του φυσικού περιβάλλοντος στο ίδιο ιεραρχικό επίπεδο.
Επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα παρακάτω άρθρα από τη «Χάρτα του ICOMOS για τη Διατήρηση Ιστορικών Πόλεων και Αστικών Περιοχών» (The Washington Charter of 1987) που αναφέρονται στο ρόλο της τοπικής κοινωνίας στην ανάγκη διατήρησης του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου των ιστορικών πόλεων:
Άρθρο 3. «Η συμμετοχή και η εμπλοκή των κατοίκων είναι απαραίτητη για την επιτυχία του προγράμματος διατήρησης και θα πρέπει να ενθαρρυνθεί. Η διατήρηση των ιστορικών πόλεων και αστικών περιοχών αφορά πρωτίστως τους κατοίκους τους» (σελ.2).
Άρθρο 4. «Η διατήρηση σε μια ιστορική πόλη ή αστική περιοχή απαιτεί σύνεση, συστηματική προσέγγιση και πειθαρχία. Η ακαμψία πρέπει να αποφεύγεται καθώς μεμονωμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιάζουν συγκεκριμένα προβλήματα» (Σελ.2).
Βάσει όλων των ανωτέρω παρακαλούμε να εξετάσετε το θέμα προβαίνοντας στις αναγκαίες πράξεις, προκειμένου να διερευνηθούν τα καταγγελλόμενα πραγματικά περιστατικά. Σας παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για τα αποτελέσματα ώστε να γίνει γνωστό στους συμπολίτες μας, αν η εκτεταμένη δενδροτόμηση στο κάστρο της Ναυπάκτου εκτελέστηκε με όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες που επιβάλλει η ελληνική νομοθεσία και κυρίως, αν συμφωνεί με τις διεθνείς συνθήκες για την προστασία του περιβάλλοντος που έχει κυρώσει το ελληνικό κράτος ή όχι.
Εάν κρίνετε ότι οι ενέργειες των αρχών είναι παράνομες ή αυθαίρετες και καταχρηστικές και εκθέτουν τη χώρα διεθνώς θα θέλαμε να μας πληροφορήσετε τα μέτρα που θα λάβετε άμεσα βάσει των αρμοδιοτήτων σας ώστε να σταματήσει εγκαίρως το περιβαλλοντικό έγκλημα στην πόλη της Ναυπάκτου».