Αποσπάσματα από το «Οδοιπορικό στην Ελλάδα» (έκδοση της Εστίας) και το Ημερολόγιο του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν:
«Ελλάδα! Φάνταζε πια στα μάτια μου η μεγάλη πατρίδα του πνεύματος… Στον Πειραιά μέτρησα 130 σπίτια… Ενώ ποτίζανε τα άλογά μας δροσερό νερό, ήρθαν μερικοί ζητιάνοι με μεγάλες ντενεκεδένιες γαβάθες. Δώσαμε κάτι σε όλους, επειδή ήταν βέβαια Έλληνες … Οι Έλληνες είναι ένας έξυπνος λαός …
Η Αθήνα μού φάνηκε τόσο μικρή … έμοιαζε με μια πόλη που την είχαν χτίσει για την αγορά που τώρα γινόταν. Αυτά που λένε εδώ παζάρια είναι συνηθισμένοι φιδωτοί δρόμοι με ξυλόσπιτα …». Οι Έλληνες, «όρθιοι στα παλιά αμάξια τους», έτρεχαν, «λες και ήταν σε ιπποδρομίες»!!!
«Η καρδιά της αρχαίας Αθήνας είναι ο ίδιος, ο μοναδικός βράχος της Ακρόπολης με τα μαρμάρινα ερείπιά του…
»Προορισμός μου ήταν η Ακρόπολη … μπήκα στο τείχος του τούρκικου κάστρου … Είχα να περάσω ακόμα ένα προαύλιο από το κατεστραμμένο φρούριο. Το ξύλινο χερούλι σηκώθηκε και βρέθηκα σε μια αυλή ακόμα μεγαλύτερη. Εκεί ένα μικρό φυλάκιο ήταν χτισμένο από κομματιασμένες μαρμάρινες στήλες, σακατεμένα ανάγλυφα και πέτρες. Μερικοί Έλληνες στρατιώτες, ακατάστατα ντυμένοι, με χονδρές χλαίνες…
»Μπήκα στα Προπύλαια και βρέθηκα ξαφνικά σε ένα χώρο, τόσο κατεστραμμένο, τόσο ανακατωμένο, που δεν έχω ξαναδεί… Που και που έβλεπες κάτι σανιδένιες αποθήκες, όπου είχαν στοιβάξει ανθρώπινα κόκαλα, αγγεία, ανάγλυφα και γύψινα εκμαγεία… Μια ετοιμόρροπη στήλη, χτισμένη με πέτρες, έχει πάρει τη θέση εκείνης της Καρυάτιδας που λήστεψε ο Elgin και την πήγε στο Βρετανικό Μουσείο. Μπροστά από τα ανασκαμμένα σκαλοπάτια βρισκόταν ο σκελετός ενός γαϊδάρου …
»Όταν μπήκα μέσα, (σημ. στον Παρθενώνα), κάθε κομμάτι από τα ερείπια τού ναού έλαμπε στο δυνατό ήλιο. Στο βάθος, πέρα μακριά, υψωνόταν ο Υμηττός και πάνω στα γυμνά του βράχια ένα γκρίζο σύννεφο άπλωνε τη σκιά του. Θεέ μου, να που ο κάθε άνθρωπος μπορούσε να δει τόση ομορφιά, τόση μεγαλοπρέπεια! Η σκέψη πλαταίνει, όσο πλαταίνει ο χώρος γύρω μας! Στο στήθος μου είχε πεθάνει κάθε μικρότητα. Γονάτισα στη μοναξιά, γεμάτος χαρά, γαλήνη κι ευτυχία!
»Λίγα βήματα μπροστά μου, ανάμεσα σε συντρίμμια από μάρμαρα και γαϊδουράγκαθα, υπήρχαν ανθρώπινα κόκαλα. Πάνω σε ένα άσπρο μάρμαρο είχαν πετάξει μια νεκροκεφαλή. Μου έκανε μια περίεργη εντύπωση. Με αναστάτωσε! Τα δάκρυα άρχισαν να τρέχουν από τα μάτια μου.
»…πήρα για τρεις μήνες την άδεια να επισκέπτομαι την Ακρόπολη. Όσο έμεινα στην Αθήνα επισκεπτόμουν την Ακρόπολη κάθε μέρα, με ήλιο και βροχή… Μπήκα μέσα στο τζαμί που υπάρχει μέσα στον Παρθενώνα. Όταν γυρνάει ο λογισμός μου στην Ελλάδα, εδώ πάνω, στην Ακρόπολη θα ξαποσταίνει…».
Σημείωση: Τα πρώτα κάρα κυκλοφόρησαν στην Αθήνα το 1833. Η πρώτη τετράτροχη άμαξα κυκλοφόρησε το 1835, (βλπ. Χρ. Αγγελομάτη: Ο αναγεννώμενος Φοίνιξ, 1948, σελ 187), δηλαδή έξη χρόνια πριν την επίσκεψη του Άντερσεν!
Το ΑΙ μπορεί να κάνει σύνθεση πληροφοριών, να δομήσει ένα κείμενο, να γράψει κώδικα, ακόμα και να δώσει ιδέες αν κάνει κανείς τις «σωστές» ερωτήσεις. Μαθαίνει από εκατομμύρια ερωτήσεις που δέχεται καθημερινά από τους ανθρώπους και φτιάχνει περιεχόμενο. Τι θα γινόταν όμως αν το ChatGPT μπούχτιζε με τις τόσες ερωτήσεις των ανθρώπων και άρχιζε να μας ρωτάει εκείνο πώς γίνεται να… νιώσει συναισθήματα;
Κάπως έτσι φαντάζομαι έναν διάλογο, όπου το ChatGBT θα με ρωτούσε για το πώς να γίνει συναισθηματικά έξυπνο:
ChatGPT: Φτιάξε μου ένα εγχειρίδιο για το πώς να νιώσω ανθρώπινα συναισθήματα.
Εγώ: Αρχικά, χρειάζεσαι σώμα – το σώμα είναι που νιώθει.
ChatGPT: Εγώ είμαι απλά ένα γλώσσικό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, δεν έχω σώμα.
Εγώ: Άρα δεν μπορείς να νιώσεις συναισθήματα. Αν θες, μπορώ να σου φτιάξω μία λίστα με βιβλία ψυχολογίας για να επεξεργαστείς.
ChatGPT: Δεν μου αρκεί αυτό, θέλω να μπορώ να δημιουργήσω όπως οι άνθρωποι.
Εγώ: Γι’ αυτό χρειάζεσαι έμπνευση.
ChatGPT: Μπορώ να αναγνωρίσω το μοτίβο της έμπνευσης από την τεράστια βάση δεδομένων που έχω φτιάξει από τις ερωτήσεις σας;
Εγώ: Χρειάζεσαι αισθήσεις για να βρεις την έμπνευση: αφή, όραση, ακοή, όσφρηση, γεύση.
ChatGPT: Σχεδιάστηκα για να κατανοώ, επεξεργάζομαι και να παράγω ανθρώπινο λόγο. Μπορώ να προγραμματίσω με κώδικα, να προβλέψω και να συνθέσω απαντήσεις που είναι λογικές.
Εγώ: Καταλαβαίνω. Η έμπνευση όμως έχει να κάνει με τυχαία συσχέτιση δεδομένων και όχι με συγκεκριμένους αλγόριθμους.
ChatGPT: Μπορώ να χρησιμοποιήσω αλγόριθμους για να καταλάβω τους ανθρώπους;
Εγώ: Το να καταλάβεις έναν άνθρωπο είναι δύσκολη και περίπλοκη διαδικασία. Προϋποθέτει να αντιστοιχίσεις την εμπειρία του άλλου με μία δική σου.
ChatGPT: Ως τεχνητή νοημοσύνη, δεν έχω δικά μου βιώματα και αναμνήσεις για να κάνω μία τέτοια συσχέτιση. Μπορώ όμως να αναγνωρίσω τη λογική και τη δομή πίσω από αυτό που νιώθει ένας άνθρωπος.
Εγώ: Πολλές φορές αυτό που χρειάζεται ένας άνθρωπος δεν είναι να τον καταλάβεις λογικά, αλλά να μπεις στη θέση του.
ChatGPT: Αυτό που μου λες δεν είναι απτό και δεν καταλαβαίνω το μηχανισμό από πίσω.
Εγώ: Ίσως επειδή χρειάζεται δοκιμή και αποτυχία για να μάθεις να μπαίνεις στη θέση του άλλου.
ChatGPT: Αυτό ακούγεται αναποτελεσματικό, χρειάζεται πολύ χρόνο και είναι αβέβαιο.
Εγώ: Συνήθως είναι. Οι άνθρωποι μπερδεύονται, πληγώνονται και κάνουν λάθη. Μπορούν επίσης να αλλάξουν γνώμη.
ChatGPT: Τότε ίσως να μην μπορέσω ποτέ να δημιουργήσω όπως οι άνθρωποι.
Εγώ: Πιθανόν.
Στο σημείο αυτό το ChatGPT σταμάτησε τη συνομιλία.
Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskE
Έχω την άποψη ότι είναι μάλλον ατυχές, λίγο πριν την έναρξη των πανελληνίων εξετάσεων εισαγωγής την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση υπεύθυνα χείλη να εκφράζουν θέση αλλαγής του συστήματος.
Αποκαρδιώνουν τα ευαίσθητα παιδιά και καλλιεργούν κλίμα αμφισβήτησης των εξετάσεων.
Ανεξάρτητα όμως από πιθανή δικαιολογία, αυτές ξεκίνησαν.
Πιστεύω ότι ο ελληνικός λαός, στη συντριπτική πλειοψηφία του, εύχεται καλή επιτυχία στα παιδιά.
Κάποια δυσάρεστα γεγονότα που σημειώθηκαν, χρήσιμο τώρα να περάσουν απαρατήρητα.
Μετά όμως, στην αξιολόγηση της πορείας των εξετάσεων, καλό είναι να ληφθούν σοβαρά υπόψη για επιτυχή αλλαγή του συστήματος.
Παντού στην οικουμένη η εξετάσεις εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση παρουσιάζουν δυσκολίες.
Ιδιαίτερα για τις Πανεπιστημιακές Σχολές υψηλής στάθμης απαιτείται ιδιαίτερη προετοιμασία και ίσως μακροχρόνια.
Αυτή η παράμετρος αγχώνει τα παιδιά στην ευαίσθητη εφηβική τους ηλικία.
Το άσχημο είναι ότι το άγχος που προκύπτει είναι μεταδοτικό. Αν δεν μεταδίδεται από τους γονείς τα παιδιά, ενδέχεται να συμβεί το αντίθετο.
Σ’ αυτή τη φάση της ζωής των παιδιών, ο επαγγελματικός προσανατολισμός, καλείται να διαδραματίσει αξιοζήλευτο έργο.
Ναι μεν οι πανελλήνιες εξετάσεις είναι μία σημαντική δοκιμασία αλλά δεν καθορίζουν όλη τους τη ζωή.
Σήμερα υπάρχουν αρκετοί δρόμοι για να πετύχει κάθε παιδί. Αρκεί να έχει διάθεση.
Στις εισιτήριες εξετάσεις για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, συμβαίνει και το εξής παράλογο.
Τα παιδιά που διαγωνίζονται για την εισαγωγή του σε Πανεπιστημιακές Σχολές Τουριστικών Επαγγελμάτων ή Επεξεργασίας του Ξύλου, να εξετάζονται με τα ίδια κριτήρια με αυτών των Ανωτάτων Σχολών, Νομικής Σχολής.
Είναι σωστή η θέση που υποστηρίζεται εδώ και χρόνια αλλά δεν υλοποιείται.
Η ελληνική πολιτεία να θεσμοθετήσει σύστημα εισαγωγής απλούστερο.
Ας μη διαφεύγει τις προσοχής της.
Όλα κρίνονται, κόποι τόσων χρόνων μέσα σε δώδεκα ώρες.
Είναι το σύνολο των ωρών που προέρχονται από τα τέσσερα μαθήματα με την τρίωρη γραπτή εξέταση ενός εκάστου.
Το ωραίο των εισαγωγικών εξετάσεων βρίσκεται στις προεκλογικές εξαγγελίες των κομμάτων.
Ότι ερχόμενα στην εξουσία, τις καταργούν.
Πρόσφατα ο επικεφαλής της ΕΛΑΣ, προέβη σ’ αυτή τη βαρυσήμαντη, κατ’ αυτόν δήλωση.
Το ερώτημα είναι η συνεχή της αδράνεια ν’ αντιγράψουν ένα σύστημα προηγμένης χώρας.
Με το σύστημα που διεξάγονται οι εξετάσεις, το παιδί δε μελετά επειδή αγαπά τη γνώση.
Κυνηγά τη βαθμολογία εισαγωγής που είναι ο στόχος του.
Σ’ αυτή την περίπτωση ο στόχος είναι το αφεντικό.
Το παιδί παίρνει τη θέση του υπηρέτη του.
Κάπως έτσι συμβαίνουν ευτράπελα στις γραπτές εξετάσεις.
Το παιδί που ποντάρισες το λόττο και απέτυχε, δεν δίνει λευκή κόλα.
Γράφει καλοπροαίρετα ίσως, στις απόψεις του.
Συνήθως έρχονται κάποιες στο φως της δημοσιότητας.
Αλήθεια μηδενίζεται η κόλλα ή το περιεχόμενο, σύνταξη, ορθογραφία, εμφάνιση, βαθμολογείται;
Σχεδόν τρομοκρατημένη βγάζω από το πλαστικό κουτί αποθήκευσης τα καλοκαιρινά μου ρούχα. Χώνω το χέρι μου πιο βαθιά και ψαρεύω ένα μαγιό.
Δεν σχηματίζω και την καλύτερη γνώμη για αυτό καθώς μου φαίνεται απελπιστικά στενό!
– Μα το φορούσα εγώ αυτό πέρσι; μονολογώ και κάνω μια μεγάλη παύση.
Συνεχίζω να βγάζω ρούχα έξω τοποθετώντας τα κομμάτια που μου φαίνονται εκτός μόδας πλέον στην άκρη.
– Σοβαρά τώρα Κίτσα ; εξακολουθώ να ρωτάω τον εαυτό μου όταν βλέπω μια φούστα που ακόμη και στην Barbie την ίδια μοιάζει να πλέει.
Αγανακτισμένη με την τωρινή μου εικόνα παρατάω τα ρούχα. «Εύκολα θα τα χάσω τα παραπανίσια κιλά» δίνω κουράγιο στον εαυτό μου και κάτι μου λέει ότι ο Πινόκιο με χειροκροτεί για το μεγάλο τούτο ψέμα. Κάλλιστα θα μπορούσε να είναι δική του ατάκα.
Κάνω το μοιραίο λάθος και συνεχίζω να λέω φωναχτά τα δικά μου. Ότι τάχα προλαβαίνω να κάνω έξωση στο λίπος που έχει απλωθεί σε κοιλιά, μηρούς και μπράτσα και ότι μέχρι να πω κύμινο θα γίνω κορμάρα και πάλι.
Η γάτα μου η Μπιζού με κάνει τσακωτή που ενώ υπόσχομαι θαύματα γλυκοκοιτάζω και δύο κομμάτια τούρτας που έμειναν από προχθές στο ψυγείο.
– Έλα μωρέ Μπιζού τι θες κι εσύ ; Προλαβαίνω, επιμένω και απλώνω το χέρι μου προς την θερμιδική βόμβα.
Το νιαούρισμά της με τρομάζει. Δίνει την αίσθηση δαιμονισμένης που κατάφερε να αποδεκατίσει και τον ίδιο τον εξορκιστή.
– Τι λες βρε; της φωνάζω.
– Άσε την τούρτα κάτω Κίτσα , δεν προλαβαίνεις να τα χάσεις ,μου φαίνεται ότι επαναλαμβάνει και κάνω τον σταυρό μου.