Ο πρώτος βαθμός αυτοδιοίκησης έχει από το νόμο   αρμοδιότητες που αφορούν όχι μόνο την καθημερινότητα του πολίτη, αλλά επηρεάζουν αποφασιστικά και το μέλλον του. Αυτό ισχύει όταν πρόκειται για έργα  υποδομής που διαμορφώνουν προϋποθέσεις για την τοπική ανάπτυξη και κατά συνέπεια τη δυνατότητα νέων ανθρώπων να οικοδομήσουν το μέλλον τους στον τόπο τους. Πώς όμως εξηγείται ότι η ελληνική κοινωνία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση να βρίσκονται από το 2010 σε βαθιά οικονομική και κοινωνική κρίση χωρίς να φαίνεται διέξοδος;

Το πολιτικό μας σύστημα, όπως διαμορφώθηκε μετά την μεταπολίτευση, έχει μεθοδικά οικοδομήσει την αντίληψη ότι οι πολίτες έχουν δικαιώματα τα οποία μπορούν να ικανοποιήσουν επιλέγοντας το κατάλληλο πολιτικό κόμμα και τον κατάλληλο  τοπικό του εκπρόσωπο.        Η κοινωνία μπολιάστηκε με την αντίληψη ότι οι εκλογές παρέχουν ευκαιρίες για να ικανοποιήσουν τα άτομα τις επιδιώξεις τους αδιαφορώντας για τη συλλογική πορεία

Σε τοπικό επίπεδο έγιναν οι αναγκαίες προσαρμογές της κεντρικής πολιτικής και οι τοπικοί αυτοδιοικητικοί παράγοντες αντέγραψαν πλήρως τις πολιτικές και τις πρακτικές των κομμάτων με αντίστοιχα αποτελέσματα.

Δεν είναι επομένως περίεργο που η κοινωνία επιλέγει κάθε φορά νέους δημάρχους στην προσπάθειά της να αποσπάσει έστω και ένα μικρό προσωπικό αντάλλαγμα. Μια δίμηνη σύμβαση για το παιδί, μια απευθείας ανάθεση στον εργολάβο και τον προμηθευτή, μια αμοιβή, συνήθως «πλάγια», στα τοπικά ΜΜΕ για να εξασφαλίσει την ανοχή τους ή την προβολή της κλπ.  Τακτικές που ακολουθούνται σε όλους σχεδόν τους δήμους της χώρας.

Τα μεγάλα έργα υποδομής δυστυχώς παίρνουν πολύ χαμηλό βαθμό στην αξιολόγηση των πολιτών.                    Τα μεγάλα έργα που απευθύνονται στην κοινωνία και όχι στα άτομα δεν φέρνουν ψήφους και αυτό το γνωρίζουν πολύ καλά ορισμένοι αυτοδιοικητικοί και το αξιοποιούν για τον εαυτό τους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Το πλασάρισμά τους σε κάθε εκλογική αναμέτρηση  δίπλα σε νέους υποψηφίους δημάρχους καθορίζει και το εκλογικό αποτέλεσμα. Η κοινωνία με αυτό τον τρόπο εκπαιδεύεται στην πολιτική του ρουσφετιού και της ικανοποίησης του ατομικού συμφέροντος άσχετα από το κόστος που συνεπάγεται για το κοινωνικό σύνολο.

Κριτήριο επομένως για την επιλογή του δημάρχου δεν είναι η ικανότητά του να υλοποιήσει  μεγάλα έργα που θα αντιστρέψουν την πορεία του δήμου και θα φέρουν ριζικές οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές.

Κριτήριο επιλογής αποτελεί τις περισσότερες φορές μάλλον το νέο πρόσωπο, που καλό θα ήταν σύμφωνα με την καθιερωμένη αντίληψη να είναι άφθαρτο, δηλαδή να μην έχει ανάμειξη στα κοινά, άρα να μην «βαρύνεται» για αποτυχίες έλλειμμα ικανοτήτων στη   δημόσια διοίκηση.  Είναι το πρόσωπο που μέσα από τις δημόσιες σχέσεις και την αποφυγή συγκρούσεων τα έχει καλά με όλους και εγγυάται το προσωπικό όφελος των ψηφοφόρων του.

Για να σπάσει αυτός ο κύκλος που αναπαράγει τη στασιμότητα στο δήμο και την κοινωνία  απαιτείται τόλμη και πρέπει να ληφθούν πολιτικές πρωτοβουλίες.

Ικανοί άνθρωποι υπάρχουν πολλοί. Απέχουν όμως από τα κοινά διότι βλέπουν τα αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί. Οι έμπειροι και έντιμοι αυτοδιοικητικοί ας πάρουν πρωτοβουλίες για να βρεθεί διέξοδος και να οικοδομηθεί μια νέα αντίληψη για την αυτοδιοίκηση.          Αυτό η κοινωνία θα το εκτιμήσει και θα τους το αποδώσει.