Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, την Κυριακή 16/01/2022, πραγματοποιήθηκαν οι Μεσοχειμωνιάτικες Καταμετρήσεις Υδροβίων και Παρυδάτιων πουλιών (ΜΕΚΥΠ), στο Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού με σκοπό την συνολική καταγραφή όλων των ειδών και πληθυσμών τους.
Οι ΜΕΚΥΠ αποτελούν μέρος ενός παγκόσμιου προγράμματος (International Waterbird Census) της Διεθνούς Οργάνωσης Υγροτόπων (Wetlands International) και είναι το μακροβιότερο παγκοσμίου εμβέλειας πρόγραμμα παρακολούθησης της βιοποικιλότητας στον κόσμο. Στα μέσα Ιανουαρίου κάθε χρόνου, ομάδες εθελοντών παρατηρητών ειδών ορνιθοπανίδας και έμπειρων ελλήνων ορνιθολόγων, καταγράφουν στα πλαίσια του προγράμματος, υδρόβια και παρυδάτια είδη πουλιών που διαχειμάζουν σε υγροτόπους της Ευρώπης, καθώς και άλλα είδη πουλιών που απαντώνται σε αυτούς, όπως αρπακτικά και θαλασσοπούλια. Την διοργάνωση του προγράμματος για την Ελλάδα έχει η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία.
Τα δεδομένα που συλλέγονται επιτρέπουν την εκτίμηση των τάσεων των πληθυσμών των υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών και την καταγραφή των αλλαγών στην γεωγραφική κατανομή τους αλλά και των μεταβολών που παρουσιάζουν οι υγρότοποι. Οι πληροφορίες που προκύπτουν από την απογραφή βοηθούν στην προστασία και στη σωστή διαχείριση των πληθυσμών των ειδών αυτών, αλλά και των υγροτόπων μέσω των διεθνών συμβάσεων, της εθνικής νομοθεσίας των διαφόρων κρατών και άλλων μέσων.
Οι περιοχές που καλύπτονται στο Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού –- είναι ενδεικτικά οι Λιμνοθάλασσες Μεσολογγίου – Αιτωλικού, Κλείσοβας, Θολής και Παλαιοπόταμου, οι περιοχές Βαλτί, Διόνι καθώς και οι Αλυκές Άσπρης. Το πολυπληθέστερο είδος πουλιού ήταν και φέτος η φαλαρίδα (Fulica atra). Άλλα πολυάριθμα είδη ήταν τα φοινικόπτερα, οι κορμοράνοι, οι γλάροι κ.ά.
Το συντονισμό των εργασιών καταμέτρησης για το Εθνικό Πάρκο Λιμνοθαλασσών Μεσολογγίου – Αιτωλικού, έχει από το 1982 ο κ. Φώτης Περγαντής (Βιολόγος M.Sc. – Πρόεδρος του Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων). Στη φετινή καταγραφή που πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό Πάρκο, συμμετείχαν συνολικά 16 άτομα. Εκ μέρους του Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων συμμετείχαν πέραν του προέδρου του Φορέα και τα στελέχη – κ.κ. Γιάννης Σελιμάς (Συντονιστής Φορέα Διαχείρισης), Γιάννης Κασβίκης (Υπεύθυνος φύλαξης – Αρμόδιος για την ορνιθοπανίδα του Πάρκου) και Κυριακή Κουτσογιάννη (Επόπτης – Φύλακας του Πάρκου).
Εκ μέρους της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας (ΕΟΕ), την ομάδα καταγραφέων πλαισίωναν η κα Νίκη Καρδακάρη (Πρόεδρος του ΔΣ της ΕΟΕ) ο κ. Κώστας Παπακωνσταντίνου (μέλος του ΔΣ του Φορέα), οι εργαζόμενοι της ΕΟΕ κ.κ. Δήμητρα Χρηστίδη, Άγγελος Ευαγγελίδης και Νικόλαος Νούλας, και οι εθελοντές της ΕΟΕ κ.κ. Λάμπρος Κατερινόπουλος, Χασκής Παναγιώτης, Τάτσης Γιώργος, Ρομίνα Γρυπάρη, Κυριάκος Γαλάνης, Κώστας Λιανός και Ευάγγελος Λιανός.
Ο Φορέας Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων θα ήθελε να ευχαριστήσει ιδιαίτερα την εταιρεία Ελληνικές Αλυκές ΑΕ για την άδεια εισόδου στις Αλυκές της Άσπρης για την πραγματοποίηση των εκεί καταμετρήσεων.
Όσοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα των καταμετρήσεων για το 2023 απολαμβάνοντας μία αξέχαστη εμπειρία, μπορούν να αποταθούν στον Φορέα Διαχείρισης Λιμνοθάλασσας Μεσολογγίου – Ακαρνανικών Ορέων (υπ’ όψη κ. Κασβίκη) στο τηλ. επικοινωνίας: 2632055094 ή μέσω e-mail: info@fdlmes.gr
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.