Πυκνώνουν οι αντιδράσεις και παράλληλα οι πρωτοβουλίες θεσμικών και επιστημονικών φορέων, που ζητούν να μην εφαρμοστεί οριζόντια η συρρίκνωση των ορίων των οικισμών σε όλη τη χώρα αλλά να προβλεφθούν λύσεις επεκτάσεων εκεί που υπάρχει επιστημονική και κοινωνική τεκμηρίωση.
Η Επιτροπή Περιβάλλοντος της ΚΕΔΕ ζητά διασφάλιση της συνέχειας δόμησης σε οικισμούς που διαθέτουν υποδομές και κοινωνική ζωή και ετοιμάζει παρέμβαση διαβούλευσης με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, το Συμβούλιο της Επικρατείας και το ΤΕΕ.
Τι σχεδιάζει το υπουργείο
Στο υπουργείο Περιβάλλοντος, αφού θεσμοθετήθηκε και έχει τεθεί σε ισχύ το νέο ΠΔ 194/2025, με τίτλο: «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων, περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης» υπάρχουν σχεδιασμοί για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα απώλειας του δικαιώματος δόμησης, που δημιουργείται για χιλιάδες ιδιοκτήτες.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Π.Δ. 194/2025 προβλέπονται τρεις ζώνες για τους οικισμούς, σύμφωνα με τη χρονική εξέλιξή τους μέχρι το 1983:
Ζώνη Α οικισμού: Τμήμα προϋφιστάμενο του 1923 (ιστορικός πυρήνας).
Στην Α’ Ζώνη η ελάχιστη αρτιότητα είναι 2 στρέμματα και το ελάχιστο μήκος προσώπου σε κοινόχρηστο δρόμο τα 15 μέτρα.
Ζώνη Β οικισμού: Το συνεκτικό́ τμήμα που δημιουργήθηκε από το 1923 έως το 1983.
Ζώνη Β1 οικισμού: Το διάσπαρτο τμήμα αυτού, που δημιουργήθηκε από το 1923 έως το 1983.
Στις Ζώνες Β’ και Β 1του οικισμού άρτια οικόπεδα θεωρούνται όσα είναι από 300 τ.μ. έως 2.000 τ.μ. με πρόσωπο 10 μέτρων σε κοινόχρηστο χώρο.
Από την κατηγοριοποίηση έχει απενταχθεί η Γ Ζώνη που είχε περιληφθεί στο προηγούμενο σχέδιο Π.Δ. (που εστάλη στο ΣτΕ και απορρίφθηκε) και περιλάμβανε τις περιοχές του οικισμού μετά τη Β1΄ Ζώνη μέχρι και το καθορισμένο όριο του οικισμού
Οι διατάξεις του Π.Δ. 194/2025 δεν κάνουν καμία πρόβλεψη για τους οικισμούς μετά το 1983.
Μετά από την έκδοση του Π.Δ. 194/2025, οι πολίτες που είχαν περιουσίες στις περιοχές που δεν προβλέπονται στο Π.Δ. δικαιολογημένα ανησυχούν για την αρτιότητα των οικοπέδων τους.
Όσοι πολίτες έχουν ήδη χτίσει, σε τέτοιες περιοχές δεν θα έχουν καμία συνέπεια.
Υπάρχουν όμως και πολλοί άλλοι, που έχουν ιδιόκτητα οικόπεδα στις παραπάνω περιοχές, χωρίς να έχουν ακόμη χτίσει και ανησυχούν ότι, πολλά από αυτά κινδυνεύουν να γίνουν ξαφνικά αγροτεμάχια.
Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ) που θα είναι εκτός ορίων οικισμού και εκτός σχεδίου
Σύμφωνα με δηλώσεις αρμοδίων παραγόντων της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ υπάρχει πρόθεση του υπουργείου να οργανώσει αυτές τις περιοικιστικές Ζώνες (Ζώνες Γ’ ή τμήματα αυτών) σε Περιοχές Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ) που θα είναι εκτός ορίων οικισμού και εκτός σχεδίου.
Μαζί με τη δυνατότητα δόμησης στις περιοχές αυτές, ο νομοθέτης θα μπορέσει να βάλει ειδικές χρήσεις (π.χ. κοινωνική κατοικία) και να προσδιορίσει και μία αρτιότητα, η οποία να είναι μεταξύ 2 και 4 στρεμμάτων. Επομένως αυτή η περιοικιστική περιοχή θα έχει μεγαλύτερη αρτιότητα από τα εντός οικισμού, που είναι 300 έως 400 τ.μ. , αλλά μικρότερη από την εκτός σχεδίου και θα οργανωθεί υπό την προϋπόθεση ότι θα έχει πρόσωπο σε κοινόχρηστο δρόμο.
Στην ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας του Δημοτικού Συμβουλίου Ναυπακτίας αναδείξαμε ως παράταξη μια πραγματικότητα που δεν μπορεί πλέον να ωραιοποιείται: τις σοβαρές εκκρεμότητες που παραμένουν στο Ειδικό Δημοτικό και το Ειδικό Νηπιαγωγείο Ναυπάκτου, αλλά και την απαράδεκτη πρακτική να παρουσιάζονται ως έργο της δημοτικής αρχής παρεμβάσεις που έχουν γίνει αποκλειστικά με τη συμβολή και τις δωρεές των γονέων.
Οι δωρεές των γονέων δεν είναι δημοτικό έργο. Και δεν θα επιτρέψουμε να αντιμετωπίζονται ως τέτοιο για επικοινωνιακή κατανάλωση.
Την ίδια στιγμή, βασικά ζητήματα ασφάλειας, λειτουργικότητας και αξιοπρέπειας των σχολικών δομών παραμένουν σε εκκρεμότητα, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων:
– στέγαστρο στην είσοδο, – κλιματιστικά, – απινιδωτής, – παρεμβάσεις στην αίθουσα αισθητηριακής ολοκλήρωσης, – σκίαση και προστασία του αύλειου χώρου, – στοιχειώδεις παρεμβάσεις ασφάλειας.
Για αυτά τα παιδιά, δεν υπάρχουν “μικρά” και “μεγάλα” έργα. Υπάρχουν μόνο αναγκαία και μη αναγκαία — και δυστυχώς, ο Δήμος εξακολουθεί να τα αντιμετωπίζει με καθυστερήσεις και ιεραρχήσεις που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Θέσαμε ευθέως το ερώτημα: γιατί δεσμεύσεις που έχουν διατυπωθεί επανειλημμένα δεν έχουν υλοποιηθεί;
Η απουσία συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος και η διαρκής μετάθεση ευθυνών δεν συνιστούν διοίκηση. Συνιστούν αδράνεια.
Την ίδια στιγμή, γίνεται προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης ακόμη και σε ζητήματα που αφορούν την ίδια τη συμβολή των πολιτών, με τον Δήμο να εμφανίζεται ως “χορηγός” εκεί όπου είναι απλώς αποδέκτης κοινωνικής προσφοράς.
Αυτό δεν είναι ούτε θεσμικά αποδεκτό ούτε ηθικά ανεκτό.
Η ειδική αγωγή δεν προσφέρεται για επικοινωνιακή εικόνα. Και σίγουρα δεν αντέχει άλλες καθυστερήσεις.
Ως παράταξη απαιτούμε: – άμεση υλοποίηση των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί, – δημοσιοποίηση σαφούς χρονοδιαγράμματος, – πλήρη διαφάνεια για έργα και παρεμβάσεις, – θεσμική συνεργασία με τους φορείς των σχολείων και τους γονείς, – ιεράρχηση των κοινωνικών αναγκών στην πράξη και όχι στα λόγια.
Η πραγματικότητα είναι απλή: όταν οι γονείς καλύπτουν κενά του Δήμου, δεν μπορεί ο Δήμος να τα εμφανίζει ως δικές του επιτυχίες.
Και όταν τα αυτονόητα καθυστερούν, καμία επικοινωνιακή διαχείριση δεν μπορεί να τα καλύψει.
Μια νέα ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα σε πολίτες και επιχειρήσεις να τακτοποιήσουν οφειλές προς τους δήμους με πιο ευνοϊκούς όρους, αξιοποιώντας τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η ρύθμιση επεκτείνει το ισχύον πλαίσιο και αφορά χρέη άνω των 10.000 ευρώ, προσφέροντας έως και 240 δόσεις και σημαντικές διαγραφές οφειλών.
Οι προϋποθέσεις ένταξης στη νέα ρύθμιση:
♦ Οι συνολικές οφειλές (προς Δήμους, Δημόσιο, Τράπεζες κ.λπ.) πρέπει να υπερβαίνουν τα 10.000 ευρώ
♦ Ο οφειλέτης πρέπει πρώτα να υποβάλει αίτηση στον οικείο Δήμο για τη βεβαίωση της οφειλής και τη μεταφορά της στα βιβλία εισπρακτέων εσόδων της ΑΑΔΕ
Τα οφέλη ένταξης στη νέα ρύθμιση:
♦ Παρέχεται η δυνατότητα αποπληρωμής σε έως 240 μηνιαίες δόσεις με σταθερό επιτόκιο 3%
♦ Υπάρχει δυνατότητα διαγραφής μέρους της βασικής οφειλής (έως 75%), καθώς και τόκων, προστίμων και προσαυξήσεων
♦ Παγώνουν οι διαδικασίες αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως πλειστηριασμοί και κατασχέσεις, εφόσον τηρείται η ρύθμιση
♦ Εκδίδεται αποδεικτικό φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας
♦ Με την υπογραφή της σύμβασης, αίρονται οι υφιστάμενες κατασχέσεις
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν
Δικαίωμα ένταξης έχουν όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα με συνολικές οφειλές που ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ, ανεξάρτητα από το αν είναι ληξιπρόθεσμες ή εξυπηρετούμενες.
Η ρύθμιση καλύπτει ένα ευρύ φάσμα χρεών, όπως δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, πρόστιμα πολεοδομικών ή άλλων παραβάσεων, μισθώματα δημοτικών ακινήτων και τέλη χρήσης κοινόχρηστων χώρων.
Δεν μπορούν να ενταχθούν όσοι έχουν ήδη ενεργές δικαστικές διαδικασίες, όπως αιτήσεις πτώχευσης ή υπαγωγής σε άλλες διαδικασίες ρύθμισης, εκτός αν προηγουμένως παραιτηθούν από αυτές.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία
Η αίτηση γίνεται ηλεκτρονικά μέσω της πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού στο gov.gr. Πριν από αυτό, ο οφειλέτης πρέπει να ζητήσει από τον δήμο τη βεβαίωση της οφειλής, ώστε να μεταφερθεί στη Φορολογική Διοίκηση. Από εκεί και πέρα, το χρέος αντιμετωπίζεται ως οφειλή προς το Δημόσιο αποκλειστικά για τις ανάγκες της ρύθμισης.
Η πρόταση αποπληρωμής διαμορφώνεται αυτόματα μέσω ειδικού αλγορίθμου που λαμβάνει υπόψη τα εισοδήματα, την περιουσία και τη δυνατότητα πληρωμής του οφειλέτη, χωρίς να απαιτείται προσφυγή στα δικαστήρια.
► Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα της ρύθμισης είναι ότι με την υποβολή της αίτησης αναστέλλονται άμεσα τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως κατασχέσεις και πλειστηριασμοί. Με την οριστική συμφωνία ρύθμισης, τα μέτρα αυτά αίρονται πλήρως, υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι όροι της αποπληρωμής.