Στέρεψαν οι κατάλληλες λέξεις, οι τόσον απαραίτητες, να εκφράσουν το σπαραγμό των αγνών ανθρώπων, για τον άδικο θάνατο του ΑΛΚΗ, του φοιτητή της Θεσσαλονίκης.
Το γεγονός της στυγερής δολοφονίας ενός νέου ανθρώπου, φέρνει στην επικαιρότητα την οπαδική βία που ταλανίζει την κοινωνία.
Ο φανατισμός, απ’ όπου και αν εκπορεύεται, μαυρίζει την ψυχή. Το πρόβλημα γνωστότατο, έχει επισημανθεί αρκετές φορές. Κάθε φορά που ένα αποτρόπαιο γεγονός ταρακουνά συθέμελα την κοινωνία και τη γυρίζει αιώνες πίσω, αποφεύγει να σκεφθεί νηφάλια, ψύχραιμα.
Αν όμως κάθε φορά, το αίσθημα της αγανάκτησης, αποτρέπει την ήρεμη ανάλυση για την αντιμετώπιση της εξωφρενικής κατάστασης που δημιουργείται, τότε πώς είναι δυνατόν η κοινωνία να προχωρήσει σε λύσεις αποκλιμάκωσης της βίας.
Φτάνει πια η κοινωνία να κρύβεται πίσω από το δάχτυλό της και να πιστεύει ότι αυτός ο συρφετός των πέντε χιλιάδων χούλιγκαν, είναι ένας κόσμος που δεν την αφορά.
Η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη, κοντά σ’ αυτές και άλλες μικρές ή μεγάλες πόλεις, θεωρούνται ως εστίες ανομίας. Το πέρασμα του χρόνου με αδράνεια, θέριεψε τη βία. Προκαλούνται επεισόδια, καταστρέφονται περιουσίες, κακοποιούνται και δολοφονούνται άνθρωποι.
Αυτή η βία που χρόνο με το χρόνο αυξάνεται, διογκώνεται, σηματοδοτεί και επιβεβαιώνει την αποτυχία όλων. Τα περιστατικά βίας που το ένα διαδέχεται το άλλο, προκαλούν έκπληξη, γεννούν αγανάκτηση αλλά προξενούν και απορίες γιατί χάνονται στη λήθη.
Αναδεικνύεται το λάθος της κοινωνίας που αποφεύγει να δημιουργήσει περιβάλλον για τον πολίτη με λιγότερες ελλείψεις.
Ο εγκληματίας φθάνει στο έγκλημα γιατί νιώθει την ανάγκη να εκδηλωθεί μ’ αυτό. Η υποβάθμιση γεγονότων βίας καλλιεργεί καθεστώς. Η θεραπεία απαιτεί τομές, συγκρούσεις, αποφάσεις.
Αν και οι οπαδοί της βίας κινούνται τις νύχτες σα σκιές, αποθρασύνονται. Βγαίνουν στο φως του ήλιου.
Με την ενέργειά τους αυτή, παύουν να είναι οι γνωστοί άγνωστοί, όπως συνηθίζεται ν’ αποκαλούνται αυτές οι ομάδες που σκορπούν τον τρόμο, τον θάνατο. Μόνο τυχαία δεν είναι η συμπεριφορά τους.
Έχουν κάνει την υπέρβασή τους. Αδιαφορούν για το πρόσωπό τους. Όταν δεν ενδιαφέρονται για τον εαυτό τους, είναι δυνατόν να σκεφθούν τους συνανθρώπους τους; Γι’ αυτό δεν υπάρχουν περιθώρια ανοχής.
Στο ερώτημα που τίθεται, ποιος ευθύνεται γι’ αυτή την κατάντια της κοινωνίας, προβάλλει η εύκολη απάντηση. Υπάρχει σημαντικό έλλειμμα παιδείας.
Οι τόσοι άλλοι φορείς που στριφογυρίζουν στον οικοδόμηση της κοινωνίας είναι άμοιροι ευθυνών;
Η απουσία αποτελεσματικής διοίκησης, η απαξίωση θεσμών, η έξαρση της φαυλότητας, αμέτοχες;
Ας μη διαφεύγει ότι τα περιστατικά βίας, δεν είναι πρόσκαιρα, διαβατάρικα.
Αν η κοινωνία θέλει να μην ακουσθεί ξανά: «μην με χτυπάτε άλλο, σας παρακαλώ», τότε καμιά ανοχή στη βία.
Με εκδηλώσεις που ξεκίνησαν το απόγευμα του Σαββάτου 25 Ιουλίου, παραμονή της εορτής, η Ναύπακτος γιόρτασε με λαμπρότητα την Αγία Παρασκευή.
Στις 19:00 τελέστηκε Μεγάλος Πολυαρχιερατικὸς Εσπερινός, χοροστατούντων των Μητροπολιτών Ναυπάκτου και Αγ. Βλασίου κ. Ιερόθεου και Ισπανίας & Πορτογαλίας κ. Πολύκαρπου.
Ακολούθησε αρτοκλασία στην Πλατεία Φαρμάκη, ενώ ακολούθησε η λιτάνευση της Ιεράς Εικόνας της Αγίας Παρασκευής στους δρόμους της πόλης, με τη συμμετοχή του Κλήρου, των τοπικών αρχών, πλήθους πιστών και με επικεφαλής την Παπαχαραλαμπείο Φιλαρμονική.
Ανήμερα της εορτής, Κυριακή 26 Ιουλίου στις 7:00 το πρωί θα τελεστεί ο Πανηγυρικός Όρθρος και η Αρχιερατική Θεία Λειτουργία, ενώ στις 7:00 το απόγευμα θα τελεστούν ο Εσπερινός και η Ιερά Παράκληση προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής.
Ο Δήμος Ναυπακτίας και η Ιερά Μητρόπολη Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου διοργανώνουν εκδήλωση για τους απόδημους Ναυπακτίους, την Τρίτη, 28 Ιουλίου 2026 και ώρα 20:30 στο Ενετικό Λιμάνι (δυτικός βραχίονας).
Στην εκδήλωση συμμετέχουν η Χορωδία Δημοτικής Μουσικής της Μητροπόλεως υπό τη διεύθυνση του Π.Αναστασόπουλου και τμήματα του Λαογραφικού Πολιτιστικού Χορευτικού Ομίλου Ναυπάκτου (Λ.Π.Χ.Ο.Ν.) «Ανεμογιάννης» και του Ναυπακτιακού Χορευτικού Ομίλου Φίλων Ελληνικής Παράδοσης (ΝΑ.Χ.Ο.Φ.Ε.Π.) «Ναυς».
Το Κάστρο της Ναυπάκτου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και καλύτερα διατηρημένα κάστρα της Ελλάδας. Είναι ένα μνημείο που δεν ξεχωρίζει μόνο για την ιστορική και αρχαιολογική του αξία, αλλά και για τη μοναδική αρμονία που είχε διαμορφωθεί μέσα στους αιώνες ανάμεσα στα τείχη και το φυσικό περιβάλλον.
Οι πρόσφατες εκτεταμένες υλοτομίες, που πραγματοποιήθηκαν με το σκεπτικό της προστασίας του κάστρου από πυρκαγιά και της ανάδειξης των τειχών, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις. Η πρόταση της δημοτικής αρχής, η οποία υιοθετήθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, είχε ως αποτέλεσμα μια εικόνα που δύσκολα αφήνει ασυγκίνητο οποιονδήποτε αγαπά το μνημείο.
Σήμερα, μεγάλο μέρος του κάστρου θυμίζει περισσότερο έναν γυμνό βραχώδη λόφο παρά το ιστορικό τοπίο που γνωρίζαμε επί δεκαετίες. Η εικόνα αυτή, κατά την άποψή μου, αδικεί το ίδιο το μνημείο και απογοητεύει ακόμη και πολλούς από εκείνους που πίστευαν ότι η απομάκρυνση μέρους της βλάστησης θα βοηθούσε στην ανάδειξη των τειχών.
Το κάστρο δεν ήταν απροστάτευτο
Αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι κατά την υλοποίηση του έργου «Συνολική Ανάδειξη του Κάστρου Ναυπάκτου», την περίοδο 2005–2008, δεν πραγματοποιήθηκαν μόνο εργασίες αποκατάστασης και ανάδειξης.
Το έργο περιλάμβανε και ένα ολοκληρωμένο σύστημα πυροπροστασίας:
εγκαταστάθηκε πλήρες δίκτυο πυρόσβεσης στις τρεις πρώτες ζώνες του κάστρου,
δημιουργήθηκαν πυροσβεστικές φωλιές από την Ακρόπολη μέχρι την κύρια είσοδο,
Τα παραπάνω αποδεικνύουν ότι η προστασία του μνημείου από τον κίνδυνο πυρκαγιάς είχε ήδη αποτελέσει βασική προτεραιότητα της προηγούμενης μεγάλης ανάδειξής του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν απαιτούνται παρεμβάσεις συντήρησης της βλάστησης. Σημαίνει όμως ότι θα μπορούσε να αναζητηθεί μια πιο ισορροπημένη λύση, με επιλεκτικές απομακρύνσεις και σωστή διαχείριση του πρασίνου, χωρίς να αλλοιωθεί τόσο δραστικά η φυσιογνωμία του χώρου.
Η πραγματική πρόκληση σήμερα είναι η προσβασιμότητα
Ίσως όμως το σημαντικότερο ζήτημα να μην είναι πλέον τα δέντρα.
Το πραγματικό στοίχημα είναι να αποκτήσει το Κάστρο της Ναυπάκτου ουσιαστική και ασφαλή πρόσβαση για όλους τους πολίτες.
Άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένοι, οικογένειες με μικρά παιδιά και επισκέπτες με κινητικές δυσκολίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση προς τα ανώτερα διαζώματα του κάστρου.
Άλλωστε, η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε δημόσια ακόμη και από την ίδια την Υπουργό Πολιτισμού, κ. Λίνα Μενδώνη, κατά τα εγκαίνια των αιθουσών του Μουσείου Βυζαντινών Εκθεμάτων στην Ακρόπολη του κάστρου.
Αυτό θα έπρεπε σήμερα να αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα.
Χρειάζεται συνολική κυκλοφοριακή λύση
Παράλληλα, προβληματισμό προκαλεί και η προτεινόμενη λύση της λωρίδας επιβράδυνσης στον περιφερειακό δρόμο, με σύνδεση προς τον δασικό δρόμο του πρώτου διαζώματος.
Η θέση της προβλεπόμενης εισόδου βρίσκεται επάνω σε έντονη στροφή της περιμετρικής οδού, γεγονός που δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την οδική ασφάλεια και τη λειτουργικότητα της παρέμβασης.
Ίσως θα άξιζε να εξεταστεί μια διαφορετική τεχνική προσέγγιση, όπως η κατασκευή ενός κυκλικού κόμβου στο τμήμα της περιμετρικής που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το κάστρο, σε συνδυασμό με τη διαμόρφωση ασφαλούς οδικής σύνδεσης προς το μνημείο.
Μια τέτοια λύση ενδεχομένως να εξυπηρετούσε καλύτερα τόσο τους επισκέπτες όσο και την ασφαλή κυκλοφορία των οχημάτων.
Το Κάστρο αξίζει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό
Η προστασία ενός ιστορικού μνημείου δεν εξαντλείται στην αποκάλυψη των τειχών του. Οφείλει να συνδυάζει την αρχαιολογική ανάδειξη, τη διατήρηση του φυσικού τοπίου, την περιβαλλοντική ισορροπία, την πυροπροστασία, την ασφάλεια και κυρίως την προσβασιμότητα για όλους.
Το Κάστρο της Ναυπάκτου δεν είναι απλώς ένα αρχαιολογικό μνημείο. Είναι το σύμβολο της πόλης, ένας ζωντανός χώρος ιστορίας, πολιτισμού και αναψυχής.
Η συζήτηση, λοιπόν, δεν πρέπει να περιορίζεται στο αν κόπηκαν πολλά ή λίγα δέντρα. Πρέπει να αφορά το πώς θέλουμε να είναι το Κάστρο της Ναυπάκτου τα επόμενα πενήντα χρόνια: ένα μνημείο ζωντανό, προσβάσιμο, ασφαλές και αρμονικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον.
Η ιστορία και η φύση δεν είναι αντίπαλοι. Στη Ναύπακτο μπορούν —και πρέπει— να συνυπάρχουν.