Στην έγκριση του νέου Περιφερειακού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΠΠΑ) για την περίοδο 2026-2030 προχώρησε το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας νέας αναπτυξιακής πορείας για την περιοχή.
Το νέο πρόγραμμα, που είχε ήδη την έγκριση της Περιφερειακής Επιτροπής, χαρακτηρίζεται από νέο ρεκόρ πόρων, καθώς η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας εξασφάλισε το δεύτερο μεγαλύτερο πρόγραμμα πανελλαδικά, αμέσως μετά την Περιφέρεια Αττικής.
Συγκεκριμένα, ο αρχικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 285 εκατομμύρια ευρώ, ενώ με τη δυνατότητα υπερδέσμευσης του 30% – «εργαλείο» που η Περιφέρεια αξιοποιεί στο έπακρο – οι συνολικοί πόροι που θα διοχετευθούν στην τοπική οικονομία και κοινωνία, φτάνουν τα 371 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για ένα ποσό κατά 14 εκατομμύρια ευρώ μεγαλύτερο σε σχέση με την τρέχουσα περίοδο 2021-2025.
«Αυτή η επιτυχία δεν ήρθε τυχαία. Βασίστηκε στην αξιοπιστία που χτίσαμε τα προηγούμενα χρόνια» ανέφερε μεταξύ άλλων στην τοποθέτησή του ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, Νεκτάριος Φαρμάκης, εξηγώντας ότι:
«Για την περίοδο 2021-2025, διαχειριστήκαμε ένα πρόγραμμα που με την υπερδέσμευση έφτασε τα 352 εκατ. ευρώ. Σήμερα, μπορώ να σας κοιτάξω στα μάτια και να πω ότι τιμήσαμε κάθε ευρώ. Η Περιφέρειά μας έχει φτάσει σε ένα σύνολο προσκλήσεων που φτάνει το 100%, με τις νομικές δεσμεύσεις που ξεπερνούν στο 95%. Μπορώ να πω ότι σπάσαμε το ρεκορ μας».
Αναφορικά με το Νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, ορίζεται η στρατηγική και το λειτουργικό πλαίσιο παρέμβασης για την περίοδο 2026-2030. Οι επτά αναπτυξιακοί στόχοι του Ε.Π.Α. είναι οι ακόλουθοι: κοινωνική συνοχή και ανάπτυξη, ανάπτυξη υποδομών και μεταφορών, πολιτική προστασία και αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, καινοτομία, εξωστρέφεια και ανταγωνιστικότητα, ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη, πράσινη ανάπτυξη και πράσινος μετασχηματισμός, υποστήριξη των επιμέρους προγραμμάτων του Ε.Π.Α.
Σημειώνεται ότι μόνο με Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου που εγκρίνει το Ε.Π.Α. κάθε προγραμματικής περιόδου, μπορούν να εξειδικεύονται, να τροποποιούνται ή να καταργούνται οι παραπάνω αναπτυξιακοί στόχοι.
Σε ό,τι αφορά την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, το νέο Πρόγραμμα ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε τρία βασικά μέτωπα που απορροφούν τη συντριπτική πλειοψηφία των πόρων, με στόχο τη μείωση των ανισοτήτων και τη θωράκιση της περιοχής:Υποδομές (51%), Πολιτική Προστασία & Κλιματική Κρίση (19%), Κοινωνική Συνοχή (12%).
Κατά την εισήγησή του, ο Περιφερειάρχης τόνισε πως η επιτυχία της εξασφάλισης των αυξημένων πόρων βασίστηκε στην αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα των προηγούμενων ετών. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας έχει επιτύχει ποσοστό προσκλήσεων που αγγίζει το 100% και νομικές δεσμεύσεις άνω του 95% για την τρέχουσα περίοδο.
Παράλληλα, ο Περιφερειάρχης τόνισε την ανάγκη το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, να προχωρήσει στη θεσμοθέτηση μητρώου δαπανών συντήρησης. Αυτό σημαίνει ότι τα πάγια έξοδα συντήρησης υποδομών (ηλεκτροφωτισμός, αντιπλημμυρικά κ.α.) θα καλύπτονται πλέον από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους και όχι από το Πρόγραμμα Ανάπτυξης, απελευθερώνοντας έτσι πολύτιμα κονδύλια για νέα έργα ουσίας.
Το επόμενο βήμα είναι η επίσημη έγκριση από το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων και η ενσωμάτωση του προγράμματος στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
Ο κ. Φαρμάκης έκλεισε την τοποθέτησή του καλώντας όλους σε συνεργασία: «Σας καλώ όλους να εργαστούμε μαζί, ώστε αυτό το νούμερο των 371 εκατομμυρίων να μετατραπεί σε έργο ουσίας για κάθε πολίτη, από την Πάτρα μέχρι το πιο απομακρυσμένο χωριό της Περιφέρειάς μας».
Το Υπουργείο Εσωτερικών εξέδωσε την εγκύκλιο για τον Ετήσιο Προγραμματισμό Ανθρώπινου Δυναμικού του Δημοσίου για το έτος 2027, ανοίγοντας τη διαδικασία με την οποία όλοι οι φορείς της Δημόσιας Διοίκησης, μεταξύ αυτών οι Δήμοι, οι Περιφέρειες και τα νομικά τους πρόσωπα, καλούνται να καταγράψουν τις ανάγκες τους σε προσωπικό για το επόμενο έτος.
Μέσα από αυτήν την διαδικασία προγραμματίζονται τόσο οι προσλήψεις τακτικού προσωπικού όσο και οι ανάγκες για προσωπικό ορισμένου χρόνου, συμβάσεις έργου και προσωπικό επί θητεία, σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο του άρθρου 51 του ν. 4622/2019, όπως ισχύει.
Τι αφορά τους ΟΤΑ
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση η εγκύκλιος είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς κάθε Δήμος, Περιφέρεια και νομικό πρόσωπο υποχρεούται να υποβάλει το δικό του αίτημα μέσω του Συστήματος Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού (ΣΔΑΔ), το οποίο στη συνέχεια θα ελεγχθεί από τη Διεύθυνση Προσωπικού Τοπικής Αυτοδιοίκησης του Υπουργείου Εσωτερικών.
Η διαδικασία αφορά:
► μόνιμο προσωπικό,
► προσωπικό ΙΔΑΧ,
► δικηγόρους με έμμισθη εντολή,
► προσωπικό ΙΔΟΧ,
► προσωπικό επί θητεία,
► συμβάσεις μίσθωσης έργου όπου απαιτείται σχετική έγκριση του ΑΣΕΠ.
Ειδικές οδηγίες για τους Δήμους
Η εγκύκλιος αφιερώνει ξεχωριστό κεφάλαιο στους ΟΤΑ.
Μεταξύ άλλων προβλέπει ειδικές οδηγίες για:
τις θέσεις του προγράμματος «Βοήθεια στο Σπίτι»,
τις ανταποδοτικές υπηρεσίες,
τους δικηγόρους και νομικούς συμβούλους με έμμισθη εντολή,
τις οργανικές θέσεις διευθυντικών στελεχών στα ΝΠΙΔ των ΟΤΑ,
τις Υπηρεσίες Δόμησης (ΥΔΟΜ),
τις προσλήψεις προσωπικού καθαριότητας σχολικών μονάδων,
τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου και έργου που εντάσσονται στον ετήσιο προγραμματισμό.
◙ Παράλληλα υπενθυμίζονται και οι κατηγορίες προσωπικού που εξαιρούνται από τον ετήσιο προγραμματισμό, όπως οι δίμηνες ή τρίμηνες προσλήψεις για έκτακτες ανάγκες, το προσωπικό πυρασφάλειας και ναυαγοσωστικής κάλυψης, οι υδρονομείς, προσωπικό που χρηματοδοτείται αποκλειστικά από ίδιους πόρους ή προγράμματα ΕΣΠΑ και άλλες ειδικές περιπτώσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Η διαδικασία οργανώνεται σε δύο διαφορετικούς κύκλους:
◄ Προγραμματισμός Τακτικού Προσωπικού.
◄ Προγραμματισμός Μη Τακτικού Προσωπικού.
Οι προθεσμίες, σύμφωνα με την εγκύκλιο:
Α’ Στάδιο (υποβολή αιτημάτων): από 14 έως 31 Ιουλίου 2026.
Β’ Στάδιο (έλεγχος και έγκριση): από 3 έως 7 Αυγούστου 2026.
Πριν από την ηλεκτρονική υποβολή, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες οφείλουν να έχουν λάβει τις αντίστοιχες αποφάσεις των αρμόδιων συλλογικών οργάνων.
Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης – Καταστατική θέση αιρετών – Μελέτη ΕΕΤΑΑ για λειτουργικό κόστος των Δήμων – Νέο πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων 55+ για τους Δήμους
Ιδιαίτερα σοβαρά προβλήματα που απασχολούν τους Δήμους την τρέχουσα περίοδο, συζητήθηκαν, μεταξύ των άλλων στο Δ.Σ. της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας (Περιφερειακή Ένωση Δήμων) κατά τη συνεδρίασή του την Τρίτη 14/07/2026.
1. Ειδικότερα έγινε συζήτηση για το μείζον θέμα που προέκυψε με αφορμή την έκδοση εγκυκλίου από το ΥΠΕΣ για την καταστατική θέση των αιρετών, σύμφωνα με την οποία όλοι οι αντιδήμαρχοι που είναι μόνιμοι υπάλληλοι ή εργάζονται ως ΙΔΑΧ στο Δημόσιο, ιατροί του ΕΣΥ και τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας, τίθενται πλέον σε αναστολή καθηκόντων καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας τους. Η ως άνω ρύθμιση, ειδικά για τους άμισθους αντιδημάρχους, οδηγεί στην ουσία στην απώλεια του εισοδήματός τους, καθώς οι απολαβές τους περιορίζονται στην αντιμισθία, που εν προκειμένω δεν υπάρχει.
Κάτι τέτοιο δημιουργεί μεγάλες δυσλειτουργίες στους Δήμους αφ’ ενός, που σε συνδυασμό με τη μη δυνατότητα αξιοποίησης όλων των στελεχών, αποθαρρύνεται περαιτέρω η συμμετοχή στα κοινά της Τ.Α.
Το Δ.Σ. της ΠΕΔ Δυτικής Ελλάδας ΟΜΟΦΩΝΑ αποφάσισε να ζητήσει να υπάρξει τροπολογία – μεταβατική διάταξη που να ορίζει ότι οι αλλαγές θα γίνουν από τη νέα δημοτική περίοδο και η οποία επιβάλλεται να έχει αναδρομική ισχύ.
2. Ως προς τη μελέτη λειτουργικού κόστους των Δήμων που εκπόνησε η ΕΕΤΑΑ για λογαριασμό της ΚΕΔΕ, κρίνεται ως θετική πρωτοβουλία. Επισημαίνουμε προς τούτο τα πάγια αιτήματά μας για: σταδιακή αύξηση των ΚΑΠ σε βάθος πενταετίας, ώστε να φτάσουν στο 8% του ΑΕΠ, απόδοση του τέλους ανθεκτικότητας στην Τ.Α., θεσμική δέσμευση ότι κάθε αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από αντίστοιχους πόρους, π.χ. η χρηματοδότηση για τα αδέσποτα θα έπρεπε να είναι 1 δισ. 900 εκατ. ευρώ και αποδίδονται μόνο 350 εκατ. ευρώ περίπου στους ΟΤΑ της χώρας και νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα τοπικών υποδομών με προτεραιότητα στο οδικό, αγροτικό, δασικό δίκτυο και την αντισεισμική θωράκιση.
3. Ως προς την κατανομή επιπλέον θέσεων στο πρόγραμμα απασχόλησης ανέργων 55+ της ΔΥΠΑ, προτείνονται τα παρακάτω:
Να διασφαλιστούν 8.000 θέσεις απασχόλησης ανέργων για την Τ.Α.
Κριτήρια κατανομής πέραν του πληθυσμιακού και της έκτασης να είναι η ορεινότητα, η νησιωτικότητα και το παραλιακό μέτωπο κάθε Δήμου.
Η έναρξη του νέου προγράμματος να μετατεθεί για το Νοέμβριο του 2026, καθότι οι Δήμοι απασχολούν εργαζόμενους (2μηνα, 3μηνα) για δράσεις πυροπροστασίας και λοιπές έκτακτες ανάγκες.
Να εξεταστεί η δυνατότητα κάλυψης δαπάνης με έκτακτη χρηματοδότηση για όσους έχουν παραμείνει με προσωρινές διαταγές στους Δήμους, μέχρι να εκδικαστούν τα ασφαλιστικά μέτρα, διότι η επιβάρυνση αυτή τη στιγμή καταβάλλεται αποκλειστικά από τους Δήμους.
Να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση να συμμετάσχουν στα νέα προγράμματα άνεργοι που είχαν απασχοληθεί στα προηγούμενα.
Να υπάρξει πρόβλεψη ώστε να μην απαιτείται τίτλος σπουδών Δ.Ε. για τους οδηγούς αυτοκινήτων στο συγκεκριμένο πρόγραμμα για ευνόητους λόγους.
Τέλος, μετά από διαλογική συζήτηση, επισημάνθηκε ότι με δεδομένο ότι θα ακολουθήσουν και άλλες διευκρινιστικές εγκύκλιοι επί του συνόλου του νέου δημοτικού κώδικα, με αφορμή τον αιφνιδιασμό στο ζήτημα της καταστατικής θέσης των αιρετών, πάγια θέση των ΟΤΑ είναι ότι όταν υπάρχουν αλλαγές, αυτές πρέπει να συζητούνται και να καθορίζονται έγκαιρα με διαβούλευση και διάλογο, χωρίς αιφνιδιασμούς που δημιουργούν τετελεσμένα γεγονότα και απαιτούν διορθωτικές παρεμβάσεις εκ των υστέρων.