Ο χρόνος μετράει αλλιώς. Σε μια νύχτα μπορείς να βρεθείς πρόσφυγας, εξού και είναι λάθος η στάση όσων βλέπουν τον πρόσφυγα ως πρόβλημα και όχι ως σύμπτωμα ενός προβλήματος.
Σε μια στιγμή μπορεί να βρεθείς ευάλωτος, εκτεθειμένος. Μια νύχτα που ο κόσμος προγραμμάτιζε το Πάσχα ή καλοκαίρι του, το πρωί βρέθηκε σε εικόνες πολέμου.
Τι ήταν αυτό όμως που διασφάλιζε μια γεωπολιτική σταθερότητα; Τι τη μετέβαλε;
Αυτό έγινε ακαριαία ή σταδιακά με λογής -λογής ανα-θεωρητισμούς;
Η σταθερότητα αυτή αφορούσε τους πάντες; Και ήταν μια ειρηνική σταθερότητα ή μια σταθερότητα που από κάτω έκρυβε λογής -λογής ανακωχές ή και κρυφούς πολέμους; Το βέβαιο είναι πως η νέα γεωπολιτική φάση έχει ένα ρευστό νέο σχήμα όπου οι παλιοί φίλοι και οι νέοι εχθροί αλλάζουν ραγδαία σε μια σκακιέρα που θα παραγάγει μπόλικη Ιστορία.
Και οι λαοί;
Εμείς για παράδειγμα με δεκαετές Μνημόνιο, με ανηφόρα σκληρά δημοσιονομική, με τρέχουσα και όχι σε ύφεση την υγειονομική κρίση, με ακρίβεια και αδυνατισμένο κοινωνικό ιστό; Πώς προσλαμβάνουμε τη νέα αναταραχή που επιβεβαιώνει μια αλληλουχία μεταβολών και σε επίπεδο συνόρων;
Από την άλλη, η Ευρώπη θα λάβει διπλωματικές πρωτοβουλίες ειρήνευσης – ή έλαβε τις ώρες που γράφονταν αυτές οι γραμμές – ως πρόπλασμα μιας δικής της αυτόνομης από τις ΗΠΑ στάσης ή θα συμπεριφερθεί ως οπισθοφυλακή της;
Το θέμα είναι πως στις οθόνες (αυτή τη φορά των smartphones) μας έχουμε πάλι εικόνα πολέμου.
Όπως στη Σερβία, το Ιράκ, τη Γεωργία, τη Συρία, τον Λίβανο, την Υεμένη, τη Λιβύη.
Και κάτι βαθύτερο: έχουμε το οριστικό τέλος της μεταψυχροπολεμικής περιόδου όπου οι τέως σοσιαλιστικές χώρες απλώς άλλαζαν μοντέλο και τέως γραφειοκράτες μεταμορφώνονταν σε ολιγάρχες πάνω από την κρατική λεία. Κανείς δεν είναι αυτό που ήταν εκεί στα μακρινά πια 90s. Και μια αργόσυρτη αλληλουχία γεγονότων, συμφωνιών, συμμαχιών έχουν διαμορφώσει ένα νέο πλανητικό τοπίο – τώρα και με αναθεώρηση εξ ανατολών.
Το έθνος – κράτος κατά των περιφερειακών ολοκληρώσεων. Οι δυνάμεις των ανοιχτών συνόρων κατά των κλειστών σχημάτων. Οι πολλοί καπιταλισμοί (πράσινος, ασιατικός κ.τ.λ.) και οι μεταξύ τους αντιθέσεις αλλά και αλληλοτροφοδοτήσεις.
Οι πόλεμοι στο εσωτερικό των κοινωνιών και η νέα πράσινη και ψηφιακή μετάβαση της καθημερινότητας. Πάνω απ’ όλα το τέλος των σταθερών και ο χρόνος που – όπως αναφέραμε στην αρχή του σημειώματος – μετράει αλλιώς.
Το ερώτημα είναι αν το Ουκρανικό θα είναι ένας ακόμη βραχύβιος πόλεμος – προφανώς με τεράστιο κόστος δυστυχώς – ή αν, όπως είπε η Αναλένα Μπέρμποκ, «ξυπνήσαμε την Πέμπτη το πρωί σε έναν διαφορετικό κόσμο» με άνοιγμα του ασκού του Αιόλου.
Ποτέ μια σύρραξη δεν είναι προβλεπόμενη και ποτέ δεν είναι χειρουργική ή «έξυπνη» για να θυμηθούμε τις μαύρες μέρες των νατοϊκών βομβαρδισμών στη Σερβία.
Το ερώτημα «Ειρήνη ή πόλεμος;» απαντιέται εύκολα και καθολικά.
Κανείς δεν χαίρεται με τους πολέμους, ακόμη και όσοι εύκολα σχολιάζουν από τα κοινωνικά τους δίκτυα.
Αυτό που μένει αναπάντητο είναι πώς εν μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και αυτοματισμών οι κοινωνίες οδηγούνται ακόμη σε πολέμους και αναζωπυρώνουν τα πιο άγρια ένστικτά τους.
Το ερώτημα είναι επίσης ποιος νομιμοποίησε το καθεστώς πολλαπλών αναθεωρητισμών εδώ και είκοσι χρόνια. Γιατί οι λαοί ενώ έχουν εξελιχθεί σε δεξιότητες, τεχνολογία, παραγωγή, παραμένουν θεατές συρράξεων και θεατές της φτωχοποίησής τους.
Γιατί οι πόλεμοι δεν έχουν πάψει να είναι η επιθετική έκφραση αναδιανομής και επιρροής των μεγάλων ή περιφερειακών δυνάμεων.
Στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας του Υπουργείου Υγείας και της UNICEF, η επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών, σε συνεργασία με το Ιδιωτικό Νηπιαγωγείο «Μικροί Ερευνητές», σας προσκαλεί σε μια ξεχωριστή γιορτή για μικρούς και μεγάλους, με στόχο την προώθηση της υγιεινής ζωής μέσα από παιχνίδι, δράση, γνώση και διασκέδαση!
Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ παίρνει απρόβλεπτες διαστάσεις.
Κάθε τόσο κυκλοφορούν φήμες ότι οι αποκαλύψεις για εμπλοκή στις επιδοτήσεις και νέων πολιτικών προσώπων, αυξάνει τους τριγμούς στη συνοχή της Κυβέρνησης.
Κρίνεται θετική, για την ομαλή λειτουργία του Δημοκρατικού Πολιτεύματος, η απόφαση για τη γρήγορη άρση της βουλευτικής ασυλίας των βουλευτών που εμπλέκονται στη σκανδαλώδη υπόθεση.
Ορθή είναι και η θέληση των βουλευτών να παραιτηθούν του προνομίου της ασυλίας τους.
Έτσι ικανοποιείται το εύλογο αίτημα της κοινωνίας.
Να γνωρίζει ποιοι είναι επίορκοι της υπόσχεσης που έδωσαν όταν αναλάμβαναν τα καθήκοντά τους.
Χρέος της Δικαιοσύνης, χωρίς αργοπορία, να προβεί στις ενδεδειγμένες ενέργειες.
Να κριθούν οι όποιες παραβάσεις των Νόμων.
Όσο παραμένει σε εκκρεμότητα η σκανδαλώδης υπόθεση, τόσο οργιάζουν οι φήμες.
Άλλες ομιλούν για προσπάθεια συγκάλυψης. Κάποιες για διαιώνιση στους βαθμούς απόδοσης Δικαιοσύνης Μέχρι και ο κίνδυνος της στοχευμένης παραγραφής επισημαίνεται.
Να σημειωθεί ότι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ αναδείχθηκε από ανώνυμη καταγγελία.
Στοιχειωμένη η καταγγελία δεν ήταν δυνατό να ριχθεί στον κάλαθο των αχρήστων ως ανώνυμη.
Τα στοιχεία που περιελάμβανε, με ονοματεπώνυμα και θέσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, αυτών που εμπλέκονταν, δεν άφηναν περιθώρια αδιαφορίας.
Έτσι ενεργοποιήθηκε το σύστημα της νόμιμης παρακολούθησης των τηλεφώνων των υπόπτων με τα γνωστά αποτελέσματα.
Παράλληλα καταγγέλθηκαν παρανομίες και στην αρμόδια εισαγγελική αρχή της Ενωμένης Ευρώπης.
Έτσι ήταν δύσκολη η απόκρυψη των γεγονότων.
Γεγονότα που κηλιδώνουν την πορεία αρκετών εκπροσώπων του ελληνικού λαού.
Η πολιτεία έχει βασική υποχρέωση να κλείσει τις ρωγμές που επιτρέπουν παρόμοια γεγονότα.
Με την καταδίκη, αν είναι ένοχοι, δύο, τριών πέντε βουλευτών, αν και όποτε τελεσφορήσει, δε σταματά η κακοδιαχείριση.
Απαιτούνται ριζικές τομές σε θέματα που έχουν σχέση με οικονομικές παροχές, όπως οι επιδοτήσεις.
Να λειτουργούν οι υπηρεσίες του κράτους, στην εξυπηρέτηση των πολιτών, ώστε να είναι περιττή κάθε έξωθεν παρέμβαση.
Μ’ αυτόν τον τρόπο, παύει το γραφείο του βουλευτή να πλημμυρίζει από αιτήματα, λογικά ή παράλογα.
Έτσι αποφεύγεται το παράπονό του. Αν δεν ακούω τις παρακλήσεις των ανθρώπων της περιφέρειάς μου, τότε τι εκπρόσωπός τους λογαριάζομαι.
Δικαιολογίες ότι αυτά τα δυσμενή φαινόμενα που αμαυρώνουν την εικόνα της χώρας στο εξωτερικό είναι γνωστή και διαρκής παθογένεια του ελληνικού λαού, είναι αστείες.
Όπως και αυτή. Μήπως και οι άλλοι, όταν ήτανε στην εξουσία, τα ίδια δεν έκαναν;
Προσωπικά, απ’ όσα τουλάχιστον λέγονται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, πιστεύω δεν είναι κολάσιμες όλες οι περιπτώσεις.
Να γιατί είναι πολύτιμη η ταχεία διαλεύκανση του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ.
Πριν δύο μήνες, επισκέφθηκα την Στοκχόλμη για πρώτη φορά. Πήγα εκεί ως συντονίστρια μιας πρότασης χρηματοδότησης για την απανθρακοποίηση ενός εργοστασίου παραγωγής χάλυβα. Είχα μόνο μία μέρα στη διάθεσή μου για εξερεύνηση. Χρειαζόμουν να περπατήσω στη σιωπή, επειδή είχα περάσει τις προηγούμενες δύο ημέρες μιλώντας συνεχώς με κόσμο. Αφού περπάτησα περίπου 20 χιλιόμετρα χωρίς να το καταλάβω, κατέληξα στο μουσείο Vasa. Αρχικά, δίστασα να μπω· δεν ήμουν σίγουρη αν με ενδιέφερε να δω ένα σαπιοκάραβο που ανασύρθηκε από τον βυθό. Κάποιο ένστικτο με τράβηξε και μπήκα. Εκεί πέρασα τρεις από τις πιο συναρπαστικές ώρες της ζωής μου.
Το Vasa βούλιαξε πριν από 400 περίπου χρόνια στο πρώτο του ταξίδι, 1.500 μέτρα από το λιμάνι της Στοκχόλμης από όπου ξεκίνησε. Η τοποθεσία του στον βυθό ξεχάστηκε για αιώνες, μέχρι που ξαναεντοπίστηκε στα τέλη της δεκαετίας 1950, και τελικά ανασύρθηκε το 1961 μετά από γιγαντιαίες προσπάθειες ανεξάρτητων ερευνητών. Έκτοτε, εκτίθεται στο μουσείο που φέρει το όνομα του. Είναι το μεγαλύτερο ξύλινο πλοίο που έχει ποτέ ανασυρθεί και διατηρείται ακόμη. Έμαθα ότι 95% του πλοίου έχει παραμείνει ακέραιο μέσα στους αιώνες, λόγω της χαμηλής αλατότητας της Βαλτικής.
Περίπου 150 άτομα ταξίδευαν με το Vasa, εκ των οποίων 30-50 έχασαν τη ζωή τους όταν το πλοίο βυθίστηκε. Το Vasa ήταν ένα τεχνολογικό επίτευγμα που απέτυχε λόγω αστοχιών σχεδιασμού και πολιτικών πιέσεων για γρήγορη κατασκευή. Στην προσπάθεια τους οι άνθρωποι να φτιάξουν το πιο πρωτοποριακό και επιβλητικό πολεμικό πλοίο της εποχής, παρέβλεψαν βασικές λεπτομέρειες ασφαλείας. Παρέβλεψαν τους επιβάτες, οι οποίοι έγιναν αναλώσιμοι, σαν να έσβηναν, σαν να ήταν φευγαλέοι.
Αιώνες αργότερα, ήταν η ανθρώπινη θέληση που κατάφερε να ανασύρει το πλοίο, αλλά και να ανακατασκευάσει ό,τι είχε χαθεί. Λες και ο άνθρωπος προσπάθησε να διορθώσει το λάθος, βάζοντας τους επιβάτες που χάθηκαν στο προσκήνιο. Κάθε σορός που σώθηκε έχει ένα όνομα, μια ταυτότητα, μια ιστορία και συνοδεύεται από ρούχα και αντικείμενα που του ανήκαν. Ένιωσα ότι ήταν ένας φόρος τιμής για κάθε ζωή που είχε χαθεί. Το μουσείο παρουσιάζει το Vasa ως ζωντανό οργανισμό που ταξιδεύει και εξελίσσεται στον χρόνο, για να θυμίζει ταυτόχρονα την ματαιοδοξία αλλά και το μεγαλείο του ανθρώπου.
Σε μια γωνιά του μουσείου υπήρχε μια οθόνη που απεικόνιζε το βυθό να κινείται. Κάθισα σε έναν καναπέ μπροστά από την οθόνη και έβαλα τα ακουστικά για τους επισκέπτες. Μια βαθιά και ήρεμη φωνή μιλούσε για το πώς, πλησιάζοντας τους νεκρούς, μπορούμε να μάθουμε πιο πολλά για τη ζωή. Η φωνή καλούσε τους επισκέπτες να σαρώσουν ένα QR code και να γράψουν τις σκέψεις τους για τη ζωή και τον θάνατο. Οι σκέψεις αυτές αναδύονταν ανώνυμα από το βυθό στην οθόνη. Τις κοιτούσα απορροφημένη για ώρα, μέχρι που έγραψα κι εγώ τη δική μου: «Θέλω να αφιερώσω τη ζωή μου σε έναν σκοπό». Πρόσφατα, έφερα στο μυαλό μου αυτό που είχα γράψει και σκέφτηκα ότι ίσως ο σκοπός να είναι μπροστά μου, στις λεπτομέρειες που παραβλέπω όταν βιάζομαι να διεκπεραιώσω… Ίσως κάθε σκέψη, λέξη και πράξη να έχει τις απαντήσεις που ψάχνω…
Ερικέττη Σέρβου – Σύμβουλος καινοτομίας και co-founder της AskE